نقد ديدگاه دوم ( 1 ) از آن رو كه امام حجت بن الحسن عليه السّلام منجى منتظر است ، اطلاق لقب « مسيح » بر آن حضرت معقول و درست مىباشد اما در فرهنگ اسلامى براى جلوگيرى از اشتباه بين حضرت مهدى عليه السّلام و عيسى عليه السّلام ، اين نامگذارى مرسوم نيست . به هر روى اين مشابهت دليل يگانگى آن دو نبوده و قطعا بشارت اناجيل و روايات اسلامى به آمدن مسيح ، جز بر حضرت حجت بن الحسن عليه السّلام منطبق نمىگردد . آرى اگر اناجيل و روايات تنها به لقب مسيح بسنده مىكردند احتمال آن مىرفت اما حقيقت آن است كه اناجيل به بازگشت خود عيسى ( يسوع ) در آخر الزمان بشارت دادهاند . در اخبار نيز ديديم كه به صراحت از او به عيسى بن مريم نام بردهاند و صرف مسيح بودن او دليل انطباق وى بر مهدى عليه السّلام نيست .
خلاصه آن كه احتمال يكى بودن مسيح عليه السّلام و مهدى عليه السّلام به طور كلى مردود است . آنها دو شخصيتاند كه با هم ظهور مىكنند و تلاشهاى مشتركى را براى نجات جهان و اجراى كامل عدالت به كار مىبندند . آنها به دنبال يك مأموريتاند ولى فرمانده اصلى امام مهدى عليه السّلام مىباشد .
( 2 )
محور سوم : مفاهيم كلى اين روايات
وقتى نگاهى جامع به اين روايات داشته باشيم و همهء آنها را نيز قابل اثبات تاريخى بدانيم به زنجيرهاى تاريخى از وقايع بدين شرح دست مىيابيم :
زمانى كه دجال به اوج موفقيت و چيرگى بر جهان مىرسد ، عيسى بن مريم عليه السّلام در حالى كه دستانش را بر بالهاى دو فرشته نهاده است در كنار مناره سفيد در شرق دمشق نزول اجلال خواهد فرمود . كسى كه او را ببيند گمان مىكند به تازگى از حمام بيرون آمده است زيرا وقتى سرش را پايين مىآورد ، قطراتى هم چون مرواريد از آن فرو مىريزد . البته از اين خبر چنان برمىآيد كه بيننده اين طور خيال مىكند و گرنه رطوبت واقعى نيست .
( 3 ) نخستين مأموريت مسيح عليه السّلام كشتن دجال است كه در آن زمان در دمشق به سر مىبرد . مسيح عليه السّلام او را بر در « دروازهء لد » مىيابد و سپس مىكشد .
( 4 ) مأموريت بعدى او پشتيبانى از مؤمنان در سطح جهان و پيكار با كافران و منحرفان است . او با گروهى از مؤمنان ديدار مىكند و با آنان از جايگاهشان در بهشت سخن مىگويد . با كافران براى پذيرفتن اسلام مىجنگد و صليب را مىشكند ، يعنى مسيحيت محرّف را از ميان برمىدارد . خوك را مىكشد ، يعنى خوردنش را حرام مىكند و دستور كشتن تعدادى را كه براى پروار شدن نگهدارى مىشود ، صادر مىنمايد و هم چون رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله جزيه را براى كسانى كه هم چنان يهودى و مسيحى باقى ماندهاند برقرار مىسازد . مسيح عليه السّلام او چهل سال در دنيا عمر مىكند سپس رحلت فرموده و مسلمانان بر او نماز مىگزارند .
( 5 ) بزرگترين شخصيتى كه مسيح عليه السّلام در بين مؤمنان با او ملاقات مىكند ، حضرت مهدى عليه السّلام است .