محدودهء مسجدى را با هزار در ، كه گنجايش همه مردم را داشته باشد ، ترسيم و مشخص مىفرمايد . « 1 »
مسجدى كه بنابراين روايت گنجايش جمعيت نمازگزاران را ندارد ، همان مسجد بزرگ كوفه است كه حضرت على بن ابى طالب عليه السّلام در آن نماز مىگزارده و مراد از « غرى » ، نجف اشرف مىباشد كه در جنوب كوفه واقع گرديده است .
( 1 ) پس نخستين دستاورد عمرانى دولت مهدوى ، ساخت اين مسجد مىباشد . امام عليه السّلام مىكوشد تا احكام صحيح اسلامى را در مورد همه مساجد عملى سازد ، حتى اگر اقدامى مستحبى و غير واجب باشد ، زيرا شايسته است كه جامعه به تدريج به واجبات و مستحبات ، هر دو پايبند گردد تا سرانجام به درجهء شايستهاى از « عصمت » نايل گردد . امام عليه السّلام هر مسجد مرتفعى را خراب مىنمايد و به مقدارى كه در شرع مقدس وارد شده ، اكتفا مىفرمايد .
( 2 ) در حديثى آورديم از جمله اقدامات دولت امام زمان عليه السّلام « احداث شاهراهى بزرگ » است و منظور از آن جادهاى اصلى است كه دو شهر را به يكديگر پيوند مىدهد . البته در اين خبر اشارهاى به جاده خاصى نشده و در واقع مقصود آن است كه حضرت اقدام به توسعه راههاى بين شهرى مىنمايد . ما در اين زمان اهميت توسعه جادهها و كار بسيار پرحجمى را كه براى احداث آنها صرف مىشود ، بيشتر از هر زمان ديگرى درك مىكنيم .
( 3 ) قوانين ساختمانسازى در آن دوره ، مانع از قرار دادن دريچه و پنجرههاى مشرف بر معابر عمومى ( - جناح ) مىشود و نيز هر آنچه كه موجود باشد مسدود خواهد شد . اين براى آن است كه فضاى داخلى خانه پيدا نباشد . و براى تهويه منزل بايد از وسيله ديگرى بهره جست .
ممكن است از واژهء « جناح » معناى ديگرى دريافت كه عبارت است از بيرونرفتگىهايى كه معمولا در ساختمانها به سمت كوچه و يا خيابان به صورت ستوندار يا بىستون وجود دارد . اين مفهوم با استعاره گرفتن از معناى جناح يعنى بال مناسبتر است هر چند در قاموسهاى لغت نيامده و مفهومش اين مىشود كه دولت امام مهدى عليه السّلام اين نوع ساخت و ساز را ممنوع مىفرمايد .
از ديگر اقدامات آن دولت ، بنابر روايت ، جلوگيرى از جارى شدن فاضلاب و آب ناودانها در كوچه و خيابان مىباشد ؛ زيرا اين كار موجب آلودگى معابر عمومى و آزار عابرين مىگردد .
حكومت از اين كار جلوگيرى خواهد كرد و نسبت به تصفيه آبها به روش بهداشتى اقدام خواهد نمود .
( 4 )
محور پنجم : اهميت بخش معدن در دولت عدل جهانى
در رواياتى كه فريقين نقل كردهاند ، آمده است : در آن روزگار زمين ، معادن و گنجهايش را آشكار خواهد ساخت تا مردم آنها را ببينند و زمين پارههاى وجودش را هم چون شمشهايى از طلا و نقره بيرون خواهد افكند .
هامش
( 1 ) . ر . ك : الطوسى ، محمّد بن الحسن ، همان ؛ ص 281 و نيز : الطبرسى ، فضل بن الحسن ، همان ؛ ص 430 .