2 - با نقل اين روايات خواهيم توانست به هر رويدادى به طور جداگانه و با باريك بينى بيشترى نظر افكنيم و دلايل بيشترى براى آن تدارك ببينيم ؛ چه بديهى است دربارهء يك رويداد ، هر قدر روايات زيادترى وجود داشته باشد ، فهم آن بهتر و از لحاظ تاريخى با قوت بيشترى ثابت مىگردد .
اينك بر آنيم تا در ضمن چند محور ، اين اخبار را از زواياى گوناگون مورد بحث قرار داده ، ميزان ثبوت و هماهنگى آنها را با اصول كلى اسلامى و قراين مثبته بررسى نماييم .
( 1 )
محور دوم : رفتار شخصى پيشواى دولت عدل جهانى ؛
در بعضى از اين روايات تصريح شده كه لباس آن حضرت زبر و خشن و غذايش جويى كه نيكو آرد نشده است .
حاكم اسلامى همواره بايد چنين رفتارى داشته باشد ، زيرا خداوند از هر امام عادلى كه به حكومت مىرسد ، پيمان گرفته تا همسطح تهيدستان كشورش لباس بر تن كند و غذا تناول نمايد .
حكمت اين رفتار آن است كه قدرت و ثروت فراوان ، فقيران و تهيدستان را از ياد آنها نبرد .
پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله پس از فتح مكه و بر عهده گرفتن رياست دولت اسلامى اين شيوه را بر خود واجب فرمود و خلفاى نخستين تا امام على ابن ابى طالب عليه السّلام نيز چنين كردند .
( 2 ) امام مهدى عليه السّلام نيز كه بر مسند حكومت عدل تكيه زنند ، همين روش را در پيش خواهند گرفت زيرا بر ايشان نيز واجب است زندگىاش همسطح گرسنهترين و تهيدستترين مردم جهان باشد .
ياران خاص آن حضرت هم كه اميران مناطق مختلف زميناند ، چنيناند و زندگى هر يك از آنان همسنگ ضعيفترين مردمان آن مناطق خواهد بود .
در روايات مربوط به بيعت امام عليه السّلام در مسجد الحرام گذشت كه آن حضرت بر آن خواص ، شروطى مىنهد كه برخى به رفتارهاى شخصى آنان بازمىگشت و برخى ديگر به پايبندى در اجراى عدالت اجتماعى .
( 3 ) برخى از شرطهايى كه به رفتار شخصى آنان مربوط مىگردد عبارتست از اينكه در برابر سيم و زر سر فرود نياورند ، حرير و خز نپوشند ، جامههاى خشن بپوشند ، خاك را متكاى خود سازند ، نان جو بخورند و به كم قناعت كنند .
هر چند چنين كارهايى بر مسلمانان واجب نيست ، ولى امام عليه السّلام از همان آغاز ، آنها را بر ياران خاص خود واجب مىسازد ؛ زيرا ديرى نخواهد گذشت كه پس از فتح جهان و استقرار دولت عدل ، آنها اميران سرزمينهاى مختلف خواهند شد و يا در كنار حضرت ، در مركز حكومت به فعاليت خواهند پرداخت .
( 4 ) اين مطلب در اصول كلى اسلامى آنچنان بديهى است كه اساسا نيازى به بيان روايى ندارد . اما خبرى كه در اين باره وارد شده « 1 » ، با وجود همخوانىاش با اصول كلى اسلامى ، با دو اشكال
هامش
( 1 ) . فو اللّه ، ما لباسه الّا الغليظ و ما طعامه إلّا الشّعير الجشب . . .