( 1 )
فصل هفتم دستاوردهاى امام عليه السّلام در عرصههاى اجتماعى و اقتصادى
چه بسا آگاهى كامل از جزئيات اين دستاوردها براى كسى كه پيش از دوران ظهور مىزيد ، هر چند از نبوغ سرشارى نيز برخوردار باشد ، غير ممكن نمايد ؛ ولى بايد كوشيد مدد اصول كلى اسلامى و نيز روايتهايى كه دربارهء دستاوردهاى دولت جهانى مهدوى به دست ما رسيده است ، از برخى از اين دستاوردها مطلع گرديم .
( 2 ) نخست رواياتى را بدون ترتيبى خاص مىآوريم زيرا گاه در يك خبر ، شمارى از دستاوردها فهرست شده است كه هر كدام مربوط به يكى از جنبههاى زندگى انسانى است پس از آن دربارهء مفهوم كلى و ترتيب آنها بر اساس اصول كلى اسلامى سخن خواهيم گفت .
سپس در پايان اين فصل دو تكمله مىآوريم كه يكى پيرامون دستاوردهاى قضايى ، عبادى و فقهى دولت امام عليه السّلام است و ديگرى دربارهء دستاوردهاى علمى آن .
( 3 ) اينك پيرامون چند محور سخن را به پيش مىبريم :
محور نخست : بيان رواياتى درباره مهمترين دستاوردهاى دولت مهدوى در زمينه اقتصادى و اجتماعى .
در اين باره منابع اماميه و اهل سنت ، هر دو اخبار فراوانى را نقل كردهاند .
( 4 )
الف ) روايات اهل سنت :
بخارى به سند خود از ابو موسى نقل كرده است كه پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله فرمود :
ليأتينّ على النّاس زمان يطوف الرجل فيه بالصّدقة من الذّهب ؛ ثمّ لا يجد أحدا يأخذها . . . « 1 »
قطعا زمانى بر مردم مىآيد كه فرد مىگردد تا طلايى را صدقه دهد ؛ اما كسى را نمىيابد كه آن را بگيرد . . .
هامش
( 1 ) . البخارى ، محمّد بن اسماعيل ، همان ؛ ج 2 ، ص 136 .