مشركانه و عصر مهدوى هم چون از بين برنده عداوت فتنهجويانه تلقى گرديده است . مفهوم صحيح برادرى را مىتوان از اين فراز روايت دريافت كه « اگر كسى براى رفع نياز خود دست در جيب برادر ايمانىاش بكند ، او نه تنها مانع وى نمىشود بلكه خوشحال نيز مىگردد . » با اين برادرى خالصانه و عميق مىتوان جهان را فتح كرد و دولت عدل را پايهگذارى نمود . هر چند اين برادرى در آغاز ظهور در ميان خواص رواج دارد ولى پس از مدت كوتاهى همهگير خواهد شد و به بركت تربيت مهدوى ، همه مؤمنان برادر يكديگر خواهند شد .
( 1 ) در اينجا رواياتى را دربارهء سطح بينش و فرهنگ امت در عصر ظهور مىآوريم :
شيخ صدوق به سند خود از امام محمّد باقر عليه السّلام روايت كرده است :
إذا قام قائمنا عليه السّلام وضع يده على رءوس العباد ، فجمع بها عقولهم ، و كملت بها أحلامهم . « 1 »
زمانى كه قائم ما ظهور كند ، دستش را بر سر بندگان خدا مىنهد ، و بدان وسيله خردهاى آنها را جمع مىكند و فكرهاى آنان را كمال مىبخشد .
( 2 ) نعمانى به سند خود از حبه عرنى نقل كرده است كه امير المؤمنين عليه السّلام فرمود :
كأنى أنظر إلى شيعتنا به مسجد الكوفة قد ضربوا الفساطيط يعلّمون الناس القرآن كما أنزل . « 2 »
گوييا شيعيان خودمان را در مسجد كوفه مىبينم كه خيمههايى برپا كرده و قرآن را همانطور كه نازل شده به مردم مىآموزند .
( 3 ) در خبرى از حضرت صادق عليه السّلام روايت شده است :
كأنى بشيعة على فى أيديهم المثانى ، يعلّمون الناس المثال المستأنف . « 3 »
گوييا شيعيان على عليه السّلام را مىبينم كه در دستانشان « مثانى » است و [ به ] مردم آن را كه نمونه و جديد است مىآموزند .
( 4 ) حمران بن اعين از امام باقر عليه السّلام روايت كرده است :
و تؤتون الحكمة فى زمانه ، حتّى أنّ المرأة لتقضى فى بيتها بكتاب اللّه و سنّة رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله . « 4 »
در زمان او ( مهدى ) به شما حكمت داده مىشود ، حتى زنان در خانه خود به مدد كتاب خدا و سنت پيامبر صلّى اللّه عليه و آله قضاوت خواهند كرد .
( 5 ) علامه مجلسى در مرآة العقول دربارهء اين فراز از روايت كه « وضع يده على رءوسهم » ( دست بر سر مردمان مىنهد ) گفته است :
هامش
( 1 ) . الصدوق ، محمّد بن على ، همان ( نسخه خطى ) .
( 2 ) . النعمانى ، محمّد بن ابراهيم ، همان ؛ ص 171 .
( 3 ) . همان .
( 4 ) . همان ؛ ص 126 .