فردى بر شخص حاكم بيشتر خواهد شد .
( 1 ) 4 . دقت كامل در اجراى « برنامهء جهانى عدالت محور » و از آن رهگذر ، سوق دادن اجتماع و هدايت آنان به سوى پرستش حقيقى خداوند بزرگ .
به اعتقاد اماميه ، اين دقتورزى براى شخص معصوم به سادگى امكانپذير است . وى علاوه بر دورى از گناه ، از اشتباه و فراموشى نيز مبرّاست و طبق روايات هرگاه بخواهد چيزى را بداند خداوند آن را به او مىفهماند . « 1 »
( 2 ) در اين صورت هر چه مشكلات جهانى پيچيدهتر شود ، امامى كه اين ويژگىها را داراست مىتواند براى رفع آنها ، نزديكترين راه حلها را آماده سازد . و چه بسا سرّ اساسى در اعطاى موهبت « عصمت » به ائمه عليهم السّلام همين امر باشد و گرنه در غير اين صورت ، امرى شخصى است كه براى معصوم فقط ثمرات فردى به دنبال دارد .
( 3 ) اشكال : ادلهء اثبات كنندهء عصمت ، حد اكثر ، وجوب مصونيت از گناهان و به ويژه دروغ را در امر تبليغ و ارشاد ثابت مىكند ، تا آن كه سخن معصوم در ديگران مؤثر و قانعكننده باشد . بر خلاف حالتى كه او را با سابقه دروغ گويى در گذشته زندگىاش بشناسند كه در اين صورت هرگز آن تأثيرگذارى لازم را نخواهد داشت . اما عصمت او را از اشتباه و فراموشى نمىتوان با اين ادلّه ثابت كرد ؛ زيرا اين امكان وجود دارد كه شخص معصوم پس از آن كه پى به اشتباه خود برد ، آن را جبران نمايد ؛ يا در صورت فراموش كردن كارى ، پس از يادآورى آن را انجام دهد .
( 4 ) پاسخ : در پرتو نتايج گذشته بايد گفت عصمت از اشتباه و فراموشى ، از جمله شروط اصلى در اجراى برنامه عدالت جهانى است ؛ به ويژه در نخستين مأموريت امام كه تغيير جهان پر از تباهى به جهانى لبريز از صلح و عدالت است و او بايد آن چنان قابليتهايى داشته باشد كه هيچ چيز مانع از اجراى آن برنامه نگردد ؛ زيرا اساسا بر خداوند محال است به فردى كه از اجراى آن برنامه ناتوان است ، كارى را بسپارد بلكه بايد ادّعاى داشتن رسالت الهى در ساحت نظر ، با امكان پياده نمودن آن در ساحت عمل هماهنگ باشد .
شايد بهترين توضيح براى اين مطلب ، روايتى باشد كه از ذو القرنين نقل شده است . هنگامى كه خداوند رهبرى جهان را به او سپرد [ در حالى كه تا پيش از آن تنها بر بخش محدودى از جهان حكم مىراند ] به او وحى كرد :
يا ذا القرنين أنت حجّتى على جميع الخلائق ما بين الخافقين من مطلع الشّمس إلى مغربها .
و هذا تأويل رؤياك . فقال ذو القرنين : يا إلهى إنّك ندبتنى لأمر عظيم ، لا يقدر قدره غيرك .
فأخبرنى عن هذه الأمّة ، بأيّة قوّة أكابرهم ، و بأىّ عدد أغلبهم ، و بأىّ حيلة أكيدهم ، و بأىّ صبر أقاسيهم ، و بأىّ بصر أنقدهم ، و بأىّ حجة أخاصمهم ، و بأىّ قلب أعقل عنهم ، و بأىّ
هامش
( 1 ) . ر . ك : الكلينى ، محمّد بن يعقوب ، الكافى ( نسخه خطى ) ؛ باب : إنّ الأئمّة إذا شاءوا أن يعلموا علموا .