( 1 ) براى پاسخ به اين سؤال ، توجه خوانندگان را به دو ويژگى در فرآيند فتح جهان جلب مىنماييم :
1 - ضمانتهاى موجود براى ارتش حضرت صاحب الامر عليه السّلام كه تنها مخصوص آنهاست مانند يارى فرشتگان ، هراس افكندن در دل دشمنان و - احتمالا - جنگ جهانى در پيش از ظهور .
مهمترين اين ضمانتها براى حفظ سپاه مهدوى ، آگاهى خود امام عليه السّلام و برنامهريزى مناسب او براى نبرد جهانى است كه پيشتر درباره آن به طور مفصل سخن گفتهايم .
2 - دلائل مختلفى وجود دارد كه امام عليه السّلام بيشتر جهان را تقريبا بدون جنگ فتح مىنمايد در اين باره نيز قبلا بحث كردهايم . البته اين مطلب كشته شدن آنها را به طور محدود نفى نمىنمايد كه اگر همچنين اتفاقى افتد براى مخلصان درجه دو مىباشد نه دارندگان درجه نخست اخلاص كه همان سيصد و سيزده نفر باشند ، زيرا اينان در جايگاه فرماندهى قرار دارند و هر چند در جنگهاى قديم پيشاپيش سپاه حركت مىكردند و در معرض خطر بودند ولى در جنگهاى مدرن فرمانده عقبتر از خطوط اصلى نبرد به سر مىبرد تا با اشراف به صحنه نبرد ، فرمانهاى خويش را صادر نمايد . در اين صورت در جنگهاى جديد امكان بيشترى براى حفظ جان فرمانده وجود دارد .
پس فرضيه حفظ جان همهء ياران خاص پس از پايان جنگ قابل قبول بوده و شهادت گروهى از مخلصان درجه دوم نيز كه شمار فراوانىاند ، تأثير زيادى بر جمعيت آنها نخواهد گذاشت .
( 2 ) پرسش دوم : در روايتى كه گذشت آمده است بيست و هفت نفر به همراه قائم عليه السّلام از پشت كوفه خارج مىشوند ؛ پانزده نفر از قوم موسى عليه السّلام هستند كه به سوى حق هدايت مىكنند و هفت نفر از اصحاب كهف ، يوشع بن نون ، سلمان ، ابو دجانه انصارى ، مقداد و مالك اشتر ؛ اينان ياران و دولتمردان آن حضرتاند .
از ظاهر اين روايت بر مىآيد كه گروهى از اموات مؤمنين به زندگى دنيا بازمىگردند تا از ياران حضرت ولى عصر عليه السّلام باشند ؛ ولى اين مطلب با اشكالاتى روبروست :
1 . اين روايت براى اثبات موضوع كافى نيست و با توجه به دور بودن آن از ذهن ، به اثباتى قوى نياز دارد و خبر واحد براى آن كافى نيست .
2 . اين انديشه با قانون معجزات مخالف مىباشد زيرا بازگشت مرده به دنيا معجزه است و هم چنان كه بارها گفتهايم معجزه جز در آنجا كه پيروزى حق راهى جز آن ندارد و جايگزين طبيعى هم براى آن متصور نيست ، به وجود نمىآيد و بديهى است در اين مورد جايگزين طبيعى وجود دارد كه عبارتند از ياران مخلص درجه اول و بسيارى از افراد درجه دوم كه بيشترشان از لحاظ درجات ايمانى همانند كسانىاند كه روايت از آنها نام برده است زيرا اين ياران بر اساس برنامه عادلانه و كامل الهى از كوران آزمايشها سربلند بيرون آمده و خود نتيجه و ثمرهء تلاشهاى بيش از يك هزار سالهء بشريت هستند در حالى كه مؤمنان پيش از اسلام ( هم چون اصحاب كهف ) با اين برنامه نزيستهاند و مؤمنان صدر اسلام نيز به شكل كامل آزموده نشدهاند ؛ زيرا آنان پيش از تكميل شرايط امتحان و
تاريخ ما بعد الظهور ( تاريخ پس از ظهور ) ( فارسي ) — صفحة 426
مساهمون: حسن سجادپور
ص٤٢٦