قلت لعلىّ الرضا ابن موسى الكاظم رضى اللّه عنهما : يا بن رسول اللّه ، ما تقول فى حديث روى عن جدّك جعفر الصادق رضى اللّه عنه ، أنّه قال : إذا قام قائمنا المهدى ، قتل ذرارى قتلة الحسين رضى اللّه عنه بفعال آبائهم . فقال : هو ذلك . قلت : فقول اللّه عزّ و جلّ : لا تزر وازرة وزر اخرى ، ما معناه ؟ فقال : صدق اللّه فى جميع أقواله ، لكن ذرارى قتلة الحسين رضى اللّه عنه يرضون و يفتخرون بفعال آبائهم و من رضى شيئا كمن فعله ؛ و لو أنّ رجلا قتل فى المشرق فرضى بقتله رجل فى المغرب لكان شريك القاتل . « 1 »
به [ امام ] على بن موسى الرضا عرض كردم : اى فرزند رسول خدا نظر شما درباره اين حديث كه از جد شما [ امام ] جعفر صادق نقل شده است چيست ؟ « آنگاه كه قائم ما بپاخيزد ، فرزندان قاتلان حسين را به دليل كردههاى پدرانشان خواهد كشت » حضرت رضا فرمود : همين طور است [ كه جدّم فرمود ] . گفتم : پس اين سخن خداوند كه « كسى بار ديگرى را بر دوش نمىكشد » چه معنا دارد ؟ فرمود : همه سخنان خداوند راست است اما فرزندان قاتلان [ امام ] حسين از كردههاى پدرانشان خشنودند و به آن افتخار مىكنند و هر كس از كارى راضى باشد مانند كسى است كه آن را انجام داده است و از اين رو اگر كسى در شرق زمين كشته شود و كسى ديگر در غرب از آن راضى باشد ، او شريك در قتل است .
( 1 ) مراد از خونخواهى ، تنها انتقام نيست آن چنان كه خوى عرب جاهلى و پيروان آنان در روزگار ما چنين است بلكه مراد از آن ، دو امر توأم با يكديگر به شرح زير است :
1 - تحقق بخشيدن به يكى از اهداف نهضت حسينى ، يعنى بر كندن ريشه بيداد و پاكسازى زمين از فساد و پيمودن مسير زندگى عادلانه و برتر .
2 - كشتن همهء كسانى كه از كشته شدن حضرت سيد الشهدا عليه السّلام خشنودند و زبان به طعن حضرتش گشودهاند ؛ زيرا آنها نماد همان انحراف و ستمىاند كه عليه حسين عليه السّلام سر به شورش و طغيان برداشته است . امام مهدى عليه السّلام با قيام خود ريشه آنها را خواهد كند و اين كار براى تأسيس جامعهاى كمال يافته و بر پايه عدالت ، منطقى و طبيعى است .
( 2 ) در اين باره تفاوتى نمىكند كه آنها از نسل قاتلان سيد الشهدا عليه السّلام باشند يا نه ؛ زيرا اصولا هر كه از كارى خشنود باشد ، هم چون كننده آن كار است . اگر كسى در شرق عالم كشته شود و شخص ديگرى در غرب زمين از اين كار خشنود گردد ، وى شريك و همدست قاتل محسوب مىشود و در اين مورد فاصله زمانى و مكانى تأثيرى ندارد .
( 3 ) اينكه در اين روايت به نسل قاتلان امام حسين عليه السّلام تصريح شده است به دليل آن است كه معمولا بازماندگان افراد طغيانگر به ستمگرىها و خونريزىهاى نياكان خود فخر و مباهات مىكنند . بدين ترتيب مىتوان آن اعمال ناپسند را به فرزندان آنها نيز نسبت داد . البته اگر كسى از كارهاى پدرانش
هامش
( 1 ) . القندوزى ، سليمان بن ابراهيم ، همان ؛ ص 509 .