اللّه عزّ و جلّ . « 1 »
تأويل اين آيه هنوز نيامده است . هر كه قائم ما عليه السّلام را در زمان ظهورش ، درك نمايد ، تأويل اين آيه را خواهد ديد . و بىترديد آيين محمّد صلّى اللّه عليه و آله به هر نقطهاى كه شب و روز مىرسد ، خواهد رسيد و همانطور كه خداوند فرموده است ، ديگر نشانى از شرك بر روى زمين نخواهد ماند .
( 1 ) نيز او از عباية بن ربعى نقل كرده است كه امير المؤمنين على عليه السّلام درباره اين آيه فرمود :
و الّذي نفسى بيده ، لا تبقى قرية إلّا نودى فيها بشهادة أن لا إله إلّا اللّه ، و أنّ محمّدا رسول اللّه ، بكرة و عشيا . « 2 »
سوگند به آن كه جانم در دست اوست ، شهرى نمىماند جز آن كه در آن به لا إله الا اللّه و محمّد رسول اللّه صبحگاهان و شامگاهان ندا مىشود .
( 2 ) صدوق در حديثى مسند از پيامبر صلّى اللّه عليه و آله روايت كرده است كه خداوند فرمود :
لأظهرنّ بهم دينى و لأعلينّ بهم كلمتى و لأطهرنّ الأرض بآخرهم من أعدائى و لأملكنّهم مشارق الأرض و مغاربها . . . حتى يعلن دعوتى و يجمع الخلق على توحيدى . . . . « 3 »
به وسيله آنان ( امامان معصوم عليهم السّلام ) دينم را غلبه خواهم بخشيد و كلمهام را بالا خواهم برد و زمين را به وسيله آخرين آنها ( امام مهدى عليه السّلام ) از دشمنانم پاك خواهم ساخت و آنها را صاحب شرق و غرب زمين خواهم كرد تا آن كه دعوت من آشكار گردد و همه مردم به يگانگى من اعتراف نمايند . . .
( 3 ) همچنين صدوق از محمّد بن مسلم ثقفى نقل كرده است از حضرت باقر عليه السّلام شنيدم كه فرمود :
القائم منّا . . . يبلغ سلطانه المشرق و المغرب ، و يظهر اللّه عزّ و جلّ به دينه على الدين كلّه و لو كره المشركون . لا يبقى فى الأرض خراب إلّا عمر . . . « 4 »
قائم عليه السّلام از ما [ اهل بيت ] ست . . . قدرت او به شرق و غرب جهان خواهد رسيد و خداوند دين خود را به مدد او بر همهء دينها غلبه خواهد بخشيد ، هر چند اين كار مشركان را ناخوش آيد .
خرابىاى در زمين نمىماند جز آن كه آباد شود . . . .
( 4 ) شيخ مفيد در حديثى از امام عصر عليه السّلام آورده است كه فرمود :
و لم يبق أهل دين حتّى يظهروا الاسلام و يعترفوا بالإيمان . أما سمعت قول اللّه سبحانه :
« وَ لَهُ أَسْلَمَ مَنْ فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ طَوْعاً وَ كَرْهاً وَ إِلَيْهِ يُرْجَعُونَ »
. « 5 »
ديندارى باقى نمىماند مگر آن كه اسلام آورد و به ايمان اذعان نمايد . آيا سخن خدا را
هامش
( 1 ) . القندوزى ، سليمان بن ابراهيم ، همان ؛ ص 507 .
( 2 ) . همان ؛ ص 508 .
( 3 ) . الصدوق ، محمّد بن على ، همان ( نسخه خطى ) .
( 4 ) . همان .
( 5 ) . المفيد ، محمّد بن محمّد ، همان ؛ ص 243 .