( 1 ) ه ) پيرامون اين روايات پرسشهايى وجود دارد كه براى پرهيز از اطاله سخن ، مهمترين آنها را مطرح مىسازيم :
1 - بعضى از روايات گذشته ، ياران خاص امام عليه السّلام را عجم مىداند . آيا واقعا چنين است ؟
پاسخ : نخست بايد دانست منظور از عجم ، هر شخص غير عرب است و نه فردى ايرانى . در هر دو روايت تعداد زيادى از شهرها ، شهرهايى غير عربىاند و مهمترين آنها ، طالقان ، شهرى غير عربى است ؛ ولى آن شهرهاى غير عربى ، بيش از نصف نبوده بلكه شايد كمتر نيز باشد . به اين ترتيب نمىتوان با پذيرش ظاهر آن روايت ، همه آنها يا بيشترشان را غير عرب دانست ؛ زيرا شمار شهرهاى عربى به نسبت بيشترند . با اين همه بايد تأكيد نمود نقش زبان و تعصب ورزيدن به آن ، در برابر رسالت دفاع از حق و بسترسازى براى رسيدن به هدفى متعالى ، ناچيز و بىاهميت است .
( 2 ) 2 - از خبر ابو داوود و ديگران به دست مىآيد كه اهل مكه امام مهدى عليه السّلام را از انزواى غيبت خارج ساخته ، با او بيعت مىنمايند . ظاهر اين روايت آن است كه همه آنها از اهل مكهاند . آيا مىتوان به اين ظاهر پايبند شد ؟
پاسخ : اگر مقصود از اهل مكه كسانى باشند كه در روز ظهور در آنجا حضور دارند ، آرى اين سخن صحيح است ؛ زيرا همه ياران خاص امام عليه السّلام آن روز در آنجا خواهند بود و بر اين اساس اهل مكه مىباشند ؛ هر چند از سرزمينهاى ديگر آمده باشند . ولى اگر مراد ، ساكنان معمولى آن شهر باشد ، همانطور كه از عبارت « اهل مكه » به ذهن تبادر مىكند ، در اين صورت آن برداشت صحيح نخواهد بود . آرى اندكى از آنان اهل مكهاند اما اغلب آنان ، خير . در تأييد مطلب در ادامه اين روايت آمده است عدهاى از آنان « مؤمنان واقعى شام و گروههايى از عراق » هستند و نيز « مردمى از مشرق » و همچنين « از هر قبيلهاى يك نفر ، دو نفر و سه نفر . . . » و بديهى است كه همه اين قبايل در مكه سكونت ندارند .
علاوه بر اينكه آن دو روايت بلند نيز همه آنها را به جز چهار نفر ، غير مكى خوانده است .
( 3 ) افزون بر همهء اينها ، نعمانى حديثى را از حضرت صادق عليه السّلام روايت كرده است كه : خداوند به زودى سيصد و سيزده نفر را به مسجد مكه ( مسجد الحرام ) گسيل مىدارد و اهل آن شهر مىدانند كه آنان از نسل پدران و نياكان آنها ( مكيان ) نيستند .
ظاهر روايت آن است كه همگى آنان اهل مكه نيستند و البته دست شستن از اين ظاهر در مورد تنها چهار نفر سخت نيست .
به علاوه همانطور كه از روايات خواهيم آورد ، حضور اين افراد در شهر مكه به دليل بيگانه بودن آنها و عدم دريافت مجوز از مسئولان شهر ، با مشكل قانونى روبرو خواهد شد . در حالى كه اگر آنها اهل مكه بودند اين مشكل برايشان پيش نمىآمد .
( 4 ) 3 - آيا وجود اين افراد در هر شهرى موجب فخر و برترى اهالى آن شهر خواهد بود يا خير ؟
تاريخ ما بعد الظهور ( تاريخ پس از ظهور ) ( فارسي ) — صفحة 248
مساهمون: حسن سجادپور
ص٢٤٨