اسكندريه : حسن ، محسن ، شبيل و شيبان ، پنج نفر از جبل لكام : عبد اللّه ، عبيد اللّه ، قادم و بحر و طالوت ، سه نفر از ساده : صلب و سعدان و صبيب ، دو نفر از افرنج ( فرنگ ) : على و احمد ، دو نفر از يمامه : ظافر و جميل ، چهارده نفر از معاده : سويد ، احمد ، محمّد ، حسن ، يعقوب ، حسين ، عبد اللّه ، عبد القديم ، نعيم ، على ، حيان ، ظاهر ، تغلب و كثير ، يك نفر از مرطه : معشر ، ده نفر از عبّادان ( آبادان ) : حمزه ، شيبان ، قاسم ، جعفر ، عمر ، عامر ، عبد المهيمن ، عبد الوارث ، محمّد و احمد ، چهارده نفر از يمن : جبير ، حويش ، مالك ، كعب ، احمد ، شيبان ، عامر ، عمار ، فهد ، عاصم ، حجرش ، كلثوم ، جابر و محمّد ، دو نفر از به دو مصر :
عجلان و دواج ، سه نفر از به دو عقيل : منبه ، ضابط و عريان ، يك نفر از به دو غير : عمر ، يك نفر از به دو شيبان : نهراش ، يك نفر از تميم : ريّان ، يك نفر از به دو قين : جابر ، يك نفر از به دو كلاب :
مطر ، سه نفر از موالى اهل بيت : عبد اللّه ، مخنف و برّاك ، چهار نفر از موالى پيامبران : صباح ، صياح ، ميمون و هود ، دو نفر برده ( مملوك بنده ) : عبد اللّه و ناصح ، دو نفر از حلّه : محمّد و على ، سه نفر از كربلا : حسين ، حسين و حسن ، دو نفر از نجف : جعفر و محمّد و شش نفر از ابدال كه نام همگى آنها عبد اللّه است . . .
( 1 ) حال مناسب است درباره اين دو روايت مطالبى را بيان نماييم :
الف ) اين دو روايت داراى كاستىهايى به شرح زير است :
1 - هر دو سندى ضعيف دارند بلكه روايت دوم ضعيفتر است ؛ زيرا حديثى مرفوع است و مرفوع ، حديثى است كه برخى راويانش نامعلوم مىباشد و در نتيجه قابل اثبات تاريخى نيست .
2 - خطبة البيان داراى دو نسخه غير مشابه است و درباره ياران امام مهدى عليه السّلام مطلب قابل توجهى ارائه نكرده بلكه تنها اسامى رهبران و فرماندهانى را كه در سراسر جهان پراكنده خواهند شد آورده است . و چون نمىدانيم كداميك از اين دو نسخه از امير مؤمنان عليه السّلام است ؛ در نتيجه هر دو از قابليت اثبات تاريخى ساقط مىگردند .
3 - شمارى از شهرها و مكانها ناشناخته است و به ويژه اشتباهات نوشتارى در تغيير نام شهرها و مناطق مؤثر بوده است . علاوه اينكه نوشتن يك سخنرانى كه حاوى فهرستى طولانى از نامهاى مشابه و شهرهاى پراكنده است ، دشوار مىباشد .
با همهء اينها شايد اساسا برخى از آنها اسامى روستاهايى ناشناخته در گوشه و كنار زمين باشد و برخى ديگر شناخته شده باشند اما اكنون اثرى از آنها باقى نمانده باشد و شايد هم برخى از آنها شهرهايى باشند كه در آينده بنا مىگردند و اكنون از آنها چيزى نمىدانيم .
4 - اين دو روايت به رغم وجود برخى مضامين مشترك ، در بخشهايى با يكديگر اختلاف دارند .
5 - روايات ديگرى حاوى اسامى ياران امام مهدى عليه السّلام وجود دارد كه با اين دو روايت در نام بردن
تاريخ ما بعد الظهور ( تاريخ پس از ظهور ) ( فارسي ) — صفحة 245
مساهمون: حسن سجادپور
ص٢٤٥