كه پس از ظهور انجام خواهد گرفت ، به طور كلى مسكوت مانده است . گفتنى است هر چه از آغاز ظهور دور مىشويم ، وقايع نقل شده در اخبار ، كمتر مىشود و گسست در زنجيره روايات افزونتر مىگردد ؛ علاوه بر آن كه بيان رمزى و كلّىگويى نيز زياد مىشود .
( 1 ) بدين ترتيب حوادثى كه كمى قبل و بعد از ظهور رخ مىدهد ، در حجم فراوانى از روايات به ما رسيده است ؛ اما در دورهء زمانى پس از آن ، غير از حوادث پراكنده و سخنان متفرقى كه ترتيبى هم ندارند ، حديثى نقل نشده است .
هر چه از زمان ظهور دور تر مىشويم و مثلا به واقعهء رحلت امام موعود عليه السّلام و يا به جانشين پس از ايشان مىرسيم ، روايات بسيار بسيار كمتر مىشوند .
( 2 ) پيامبر اكرم و امامان معصوم عليهم السّلام به چند سبب اين مشكلات سهگانه را به طور عمد در سخنان خود دربارهء امام مهدى عليه السّلام باقى گذاردهاند كه مهمترين آنها عبارت است از وجود فاصلهء فكرى و فرهنگى بسيار عميق ، بين عصر صدور روايات و دورهاى كه اين روايات دربارهء آن سخن گفتهاند .
( 3 ) رشد و تعميق انديشه اسلامى در خلال قرنهاى طولانى كه بين اين دو دوره قرار دارد و همچنين رشد و تكامل بيشتر آن به دست امام مهدى عليه السّلام ، موجب گرديده كه درك مسائل زمان ظهور براى مردمى كه در عصر پيامبر و ائمه عليهم السّلام مىزيستهاند ، ناممكن شود .
و از اينرو طبق قاعدهاى كه مىگويد : « با مردم به اندازهء عقلشان سخنگو » مصلحت آن بوده كه معصومين عليهم السّلام از اين مسائل با صراحت سخن نگويند .
( 4 ) مشكل چهارم آنجا ظهور مىكند كه ما بر اساس مذهب خود ، روايات را در مسير خاصّى كه مىخواهيم پيش ببريم .
سخن دربارهء اين مشكل - به حسب اينكه روايات نقل شده ، گاه از منابع اهل سنّت است و گاه از منابع اماميه - به دو بخش تقسيم مىشود :
( 5 ) بخش اول : روايات موجود در منابع اهل سنّت ؛ مانند : صحاح ششگانه و غير آن . اين روايات نيز كه دربردارندهء پيشبينى حوادث آينده است خود به چهار دسته ، تقسيم مىشود :
( 6 ) 1 . رواياتى كه قلمرو وسيعى دارند و جهتگيرىهاى مهم فكرى را نشان مىدهند ؛ هم چون فتنه و جنگهايى كه در طول اين تاريخ واقع مىشود و موضعى كه هر فرد مسلمانى بايد در برابر آن داشته باشد ؛ دجّال و كارهايش و نيز عيسى بن مريم عليه السّلام و فرود آمدن او از آسمان و جنگهايش با دجّال و يأجوج و مأجوج پس از گشودن سدّى كه در پشت آن زندانى شده بودند و همچنين مضامينى از اين دست كه حجم فراوانى از روايات حوادث آينده را در بر مىگيرد . البته بخشى از اين روايات به تاريخ غيبت كبرى بر مىگردد و ارتباطى با روز موعود ندارد ولى درباره مواردى كه به تاريخ پس از ظهور بر مىگردد مانند : فرود آمدن مسيح و . . . بحث خواهيم كرد .
( 7 ) 2 . رواياتى كه امام مهدى عليه السّلام را فرزند فاطمه زهرا عليها السّلام معرفى مىكند و با بيان نام و ويژگىهاى
تاريخ ما بعد الظهور ( تاريخ پس از ظهور ) ( فارسي ) — صفحة 22
مساهمون: حسن سجادپور
ص٢٢