( 1 ) شيوه دوم : امام عليه السّلام با يارانش بر اساس شروطى كه جزئيات آن معلوم است بيعت مىنمايد . در حقيقت اين جزئيات مهمترين احكام اسلامى مىباشد كه فهرست بلندى از آنها را پيش از اين در ضمن روايتى آورديم . البته آن شرطهاى مفصل ، برخى پرسشها را در دل خود دارد كه در اينجا به طرح و نقد آنها مىپردازيم :
( 2 ) پرسش اول : امام عصر عليه السّلام چگونه همهء آن شروط را براى تك تك بيعت كنندگان بيان خواهد فرمود چون اين كار زمان زيادى را مىطلبد ؟
پاسخ : روشن است كه نيازى به تكرار آن شروط نيست ؛ زيرا امام آن را يك بار براى حاضران در آنجا بيان خواهد نمود و در هر بيعتى تنها به آن توجه مىدهد .
( 3 ) پرسش دوم : احكامى كه در آن فهرست طولانى آمده است ، احكام جديدى نيست ؛ بلكه احكام شناخته شده اسلامى در زمان پيش از ظهور است . پس چه سان مىگوييم كتابى جديد و امرى جديد ؟
پاسخ اول : احتمال دارد در روايتى كه از مضمون بيعت با فهرست بلندى از احكام خبر داده ، احكام جديد حذف شده باشد ؛ زيرا بيان آنها در اين روايت به معنى اعلان آنها در پيش از ظهور مىبود . در حالى كه بيان اين احكام به طور كامل به خود امام مهدى عليه السّلام سپرده شده است تا آنها را پس از ظهور بيان فرمايد .
پاسخ دوم : در اين فهرست مواردى وجود دارد كه مىتواند حكمى جديد به حساب آيد ، هر چند اصول آن در پيش از ظهور شناخته شده است ؛ مانند اين سخن كه « به كم [ دنيا ] خرسندند ، طرفدار پاكىاند ، لباس خشن مىپوشند و از خاك براى خود بالش مىسازند . » زيرا اين احكام پيش از ظهور نيز به طور مستحب مطرح بوده اما پس از آن كه امت اسلامى آزمايشهاى دشوارى را در عصر پيش از ظهور از سر گذراند و همين ابتلائات موجب بر آمدن ايمان و الا و اخلاص ژرف در گروه بسيارى از آنان گرديد ، اين قابليت پديد مىآيد كه آنها پايبند به اين احكام و امثال آن گردند ؛ در نتيجه حكم آن از استحباب به وجوب تغيير نمايد . اين وجوب ، نمونهاى است از جهتگيرىهاى مهم كتاب جديدى كه حضرت بقيّة اللّه عليه السّلام خواهد آورد .
( 4 ) پرسش سوم : اين احكام دشوار ، چگونه بر مردمان عصر ظهور واجب مىشود ؟
پاسخ اول : دليلى نداريم كه اين احكام شامل همه افراد امت اسلامى گردد ؛ بلكه تنها در روايات آمده است كه امام عليه السّلام آن احكام را با اصحابش شرط خواهد كرد و بديهى است كه آنها از اخلاصگذاران درجه اول مىباشند و در سطحى قرار دارند كه آن را عملى مىسازند .
پاسخ دوم : اشكالى ندارد كه اين احكام و امثال آن شامل همه افراد امت شود زيرا در نتيجه آزمايشهاى طولانى مدت ، امت اسلام به كمالى و الا رسيده است و همانطور كه توقعات از هر فردى با افزايش اخلاص و كماليافتگى وى بالا مىرود ، در مورد امت اسلامى نيز چنين است .
گفتنى است اعلان چنين احكامى ، تدريجى خواهد بود . اين كار نخست در حلقه محدودى از
تاريخ ما بعد الظهور ( تاريخ پس از ظهور ) ( فارسي ) — صفحة 219
مساهمون: حسن سجادپور
ص٢١٩