پاسخ : اين دو سبب ، هر دو صادقند و با يكديگر منافاتى ندارند . در واقع كشته شدن نفس زكيه و تهديد امام عليه السّلام از سوى سفيانى از جمله نتايج تحقق شرايط ظهور مىباشد .
برنامه كلى الهى در پيش از ظهور ، نتايجى را به دنبال دارد كه در كتاب گذشته به آن پرداختهايم .
در اينجا دو مورد مهم آن را يادآورى مىنماييم :
الف ) وجود تعداد كافى از انسانهاى مخلص و آزموده براى نبرد عادلانه جهانى به رهبرى حضرت مهدى عليه السّلام « 1 » . هرگاه اين شرط تحقق يابد ، روز موعود چهره مىنمايد و ظهور امام واقع خواهد شد .
ب ) تمايل افراطى بسيارى از مسلمانان به پيروى از انديشههاى غير اسلامى و نافرمانى از دستورات اسلام .
( 1 ) هر چه زمان مىگذرد ، نتايج آزمايشهاى الهى آشكارتر مىشود و دو نتيجه فوق ، به شكلى گستردهتر رخ مىنمايد . در يك سو نيروهاى حق رو به فزونى مىنهد و در جانب ديگر ، ظلم و انحراف بيداد مىكند تا آنجا كه جريان انحراف و فساد در جامعه اسلامى نسبت به بديهىترين احكام اسلام ، نافرمان گردد و منكر ضروريات دين شود و حريم شريعت را طبق با منافع و اميال شخصى خود تفسير نمايد .
با اين حساب ، اين دو نتيجه كه از روايات استفاده مىشود ، كاملا طبيعى خواهد بود و در نتيجه موضع امام عليه السّلام نسبت به سفيانى جز مخالفت و انكار - تا حدودى كه براى ايشان در حال غيبت امكان دارد - نيست . اين امر باعث مىشود كه سفيانى عكس العمل خويش را با اعزام سپاه و تهديد امام عليه السّلام به قتل نشان دهد . اما موضع نفس زكيه در برابر سفيانى از سخنرانىاش معلوم است . در حقيقت اين سخنرانى خود نوعى ابراز مخالفت نسبت به سفيانى است و نتيجهاش هم كشته شدن او در مسجد الحرام مىباشد .
( 2 ) اشكال چهارم : ممكن است كسى گمان برد بنابر سياق روايات ، سبب ظهور حضرت مهدى عليه السّلام خشم آن حضرت نسبت به دو رويداد بالاست ( تعقيب و تهديد به قتل توسط سفيانى و نيز كشته شدن نفس زكيه )
پاسخ : اين گمان صحيحى نيست چون هر كس انديشه مهدوى را باور دارد مىداند كه آن حضرت ذخيره خداوند براى اصلاح همه جهان است و براى او مصالح شخصى مطلقا اهميتى ندارد ، در نتيجه چگونه مىتوان اين دو رويداد را سبب ظهور امام عليه السّلام دانست ؟
در حقيقت اين وقايع نه تنها خشم حضرت بلكه غضب خداوند متعال را نيز بر خواهد انگيخت ؛ زيرا نشان از پايمال شدن ضروريات دين دارد اما واقعه ظهور هرگز به خاطر انتقام از اين حوادث نيست ؛ زيرا مأموريت حضرت مهدى عليه السّلام بسيار گستردهتر و عميقتر از اين موضوع محدود - هر چند با اهميت - مىباشد .
تمام سخن آن است كه زمان ظهور ، نزديك به زمان وقوع اين دو حادثه است و اين دو ارتباطى با
هامش
( 1 ) . اين سومين شرط از شرايط سهگانه تحقق روز موعود است ، ر . ك : الصدر ، سيد محمّد ، همان ؛ ص 475 به بعد .