مطلب نپرداختهاند . گويى بر اين معنى ( كه او در آن زمان در بين مسلمانان است ) دلالتى ندارند حال آن كه وجود عيسى عليه السّلام چيز كمى نيست كه بتوان نسبت به آن بىاعتنا بود .
( 1 ) بر اساس روايت مسلم ، نابودى يأجوج و مأجوج با دعاى مسيح عليه السّلام و يارانش تحقق پيدا مىكند و نيز نابودى اجساد آنها چنين است . در حالى كه ساير اخبار در اين باره خاموشند و حتى خبر ابن ماجه دلالت دارد كه آنها با اراده مستقيم الهى نابود مىشوند . همانطور كه در خبر مسلم آمده است بارانى خواهد آمد و بوى تعفن آنها را از زمين خواهد شست . اين واقعه پس از نابودى اجسادشان مىباشد . ساير روايات نسبت به اين موضوع ساكتند . در خبر مسلم آمده است كه پرندگانى اجساد آنها را به هركجا بخواهند مىبرند اما در خبر ابن ماجه آمده است گوسفندانى گوشت [ جسد ] آنها را مىخورند و بهتر از زمانى كه از گياهان تغذيه مىكنند ، چاق مىشوند .
( 2 ) 2 . شمارى از وقايعى كه در اين اخبار آمده ، ظاهرا حمل بر معجزه مىشوند اما با قانون معجزات منافات دارد از جمله :
- مرگ ناگهانى و معجزهآساى يأجوج و مأجوج امرى است كه در قانون معجزات شدنى نيست زيرا در روش دعوت الهى به دست آوردن پيروزى تنها از راه مبارزه و مجاهده امكانپذير است . به تعبير ديگر براى تحصيل هر آنچه كه از طريق طبيعى بدست مىآيد ، هر چند سخت و زمان بر هم باشد ، از معجزه استفاده نمىشود و روشن است كه تربيت و تأديب يأجوج و مأجوج و يا ريشه كن كردن آنها در صورت تأديب نشدن ، چيزى است كه از راه طبيعى ممكن مىباشد .
- گوشت خوردن گوسفندان ، امرى عجيب و دور از ذهن است و توجيهى در قانون معجزات ندارد .
( 3 ) - كارهاى خود يأجوج و مأجوج ، مانند آشاميدن آب درياچه طبريه تا آن كه تمام شود ( خبر مسلم ) يا نوشيدن از نهر آب تا آن كه خشك شود ( خبر ابن ماجه ) . معنى اين خبرها هر قدر هم جمعيت آنها زياد و بدنهايشان تنومند و عمرشان طولانى باشد ، آن چنان روشن نيست و بيشتر به افسانه مىماند .
- پرتاب تير به آسمان براى جنگ با ساكنان آن . حماقت آنها در اين كار موجب شگفتى نيست بلكه بازگشت تيرهاى آغشته به خون از آسمان كه گويى اهل آسمان را كشته است ، باعث تعجب و شگفتى است . اين موضوع گذشته از ناسازگارىاش با قانون معجزات ، افسانهاى نامعقول است .
البته اگر اين اخبار را با نگاهى رمزى و تأويلى بنگريم ، بيشتر آنها به حقيقت مىپيوندند در آن صورت اين اشكالات ، به برداشت مشهور از اين احاديث وارد مىشود و نه به معانى حقيقى آنها .
( 4 ) نكته دوم : براى آن كه دريافت دقيقى از يأجوج و مأجوج ( با نگاهى رمزى و تأويلى ) پيدا نماييم لازم است مقدمتا بدانيم بشريت بر اساس تقدير كلى الهى ، دو مرحله كاملا متمايز را از لحاظ بينش اعتقادى تجربه كرده است :
الف ) رويكردى كه به طور كلى ارتباط جهان را با آفريننده منكر است و مىتوان آن را ماديت محض يا الحاد تام ناميد .
ب ) رويكردى كه جهان را به وجود آفرينندهاش ربط مىدهد .
تاريخ ما بعد الظهور ( تاريخ پس از ظهور ) ( فارسي ) — صفحة 133
مساهمون: حسن سجادپور
ص١٣٣