از ظاهر اين روايت چنين بر مىآيد كه او پس از كشتن دجال به نزد آنها مىرود و آنها با او در كشتن دجال مشاركت نخواهند كرد . « او پس از كشتن دجال ، به نزد مخلصان دمشق مىرود و به آنها مژده بهشت مىدهد . » از سويى ديگر ظاهر حديث همكارى آنان را با عيسى در كشتن دجال يا جنگيدن با او رد نمىكند زيرا شايد مقامات بهشتى كه شايستگى آن را پيدا مىكنند تا حد زيادى حاصل اين همكارى و مشاركت باشد .
( 1 )
ج ) ارتباط دجال و حضرت مهدى عليه السّلام
در اين باره در منابع اماميه - و نه منابع اهل سنت - رواياتى وارد شده است :
شيخ صدوق به سند خود از نزال بن سبره نقل مىكند كه او گفت : امير مؤمنان عليه السّلام براى ما سخنرانى مىفرمود . پس از آن كه شكر و ثناى الهى را به جاى آورد و بر پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و خاندانش درود فرستاد ، فرمود :
سلونى قبل أن تفقدونى - ثلاثا - فقام إليه صعصعة بن صوحان . فقال : يا أمير المؤمنين متى يخرج الدّجّال ؟ فقال له : أقعد فقد سمع اللّه كلامك و علم ما أردت . . . يقتله اللّه عزّ و جلّ بالشّام على عقبة تعرف بعقبة أفيق ، لثلاث ساعات مضت من يوم الجمعة على من يصلّى عيسى بن مريم خلفه . . . « 1 »
از من سؤال كنيد پيش از آن كه از دستم بدهيد ( و اين سخن را سه بار تكرار فرمود ) صعصعه بن صوحان بسوى او رفت و عرض نمود : اى امير مؤمنان دجال كى خروج مىكند ؟ فرمود :
بنشين ، خداوند سخنت را شنيد و از منظورت آگه گشت . . . ( تا آنجا كه پس از خطابهاى طولانى فرمود : ) خداوند او را پس از گذشت سه ساعت از روز جمعه ، در گردنهاى به نام « افيق » در شام ، به دست كسى كه عيسى بن مريم پشت سرش نماز مىخواند ، خواهد كشت . . .
همانطور كه در اخبار مستفيض رسيده و مىدانيم ، عيسى عليه السّلام پشت سر حضرت مهدى عليه السّلام نماز خواهد خواند .
( 2 ) در صحيح بخارى و مسلم آمده است :
كيف بكم إذا نزل عيسى بن مريم فيكم و إمامكم منكم . « 2 »
چگونه خواهيد بود زمانى كه عيسى بن مريم در ميان شما فرود آيد در حالى كه امام شما ( حضرت مهدى عليه السّلام ) از خود شماست .
( 3 ) صدوق نيز به سند خود از مفضل بن عمر نقل كرده است كه امام صادق عليه السّلام فرمود :
إنّ اللّه تبارك و تعالى خلق أربعة عشر نورا قبل خلق الخلق بأربعة عشر ألف عام ؛ فهى أرواحنا . فقيل له : يا بن رسول اللّه ، و من الأربعة عشر ؟ فقال : محمّد و علىّ و فاطمة و الحسن و الحسين ، و الأئمّة ولد الحسين ، آخرهم القائم الّذى يقوم بعد غيبة فيقتل الدّجّال و
هامش
( 1 ) . الصدوق ، محمّد بن على ، همان ( نسخه خطى )
( 2 ) . البخارى ، محمّد بن اسماعيل ، همان ؛ ج 4 ، ص 205 و النيشابورى ، مسلم بن الحجاج ، همان ؛ ج 1 ، ص 94 .