انديشه ضرورت اعلان خبر ظهور را رد كرد و ناصحيح شمرد و شايد بتوان گفت اعلان خبر ظهور ، كمى قبل از وقوع آن ، صحيحتر به نظر مىرسد ؛ زيرا اگر ندا و ظهور ، هر دو در يك زمان پديد آيند ، بىترديد آن ندا منطبق بر حضرت مهدى عليه السّلام خواهد شد و در اين صورت امام عليه السّلام كه در گام نخست حركت جهان خويش مىباشد و هنوز فرماندهىاش تثبيت نگشته ، هدف حملات نيروهاى مخالف در سطح جهان قرار خواهد گرفت و اين بر خلاف ضمانتهايى است كه پس از اين درباره پيروزى آن بزرگمرد خواهيم آورد .
( 1 ) ولى هرگاه اين ندا پيش از ظهور رخ دهد ، ديگر چنين اتفاقى نخواهد افتاد ؛ زيرا حركت حضرت مهدى عليه السّلام در نگاه دشمنان لزوما بر آن ندا منطبق نخواهد شد و جز مؤمنان و مردمان منطقهاى كه امام از آنجا حركت خويش را آغاز كرده است ، كسى متوجه اين امر نخواهد شد . اين سخن با ضمانتهايى كه براى پيروزى امام عليه السّلام خواهيم گفت ، تناسب بيشترى دارد .
اگر فرض اين باشد كه ندا به نام امام مهدى عليه السّلام همزمان با ظهور ، پيروزى او را با اشكال مواجه مىسازد ، بايد گفت به طور قطع چنين اتفاقى نخواهد افتاد و ندا كمى پيش از ظهور رخ خواهد داد و اين امر ، با ويژگى بيداركنندگى آن سازگارى بيشترى دارد .
( 2 ) 2 . رويداد ندا پيش از زمان ظهور ، به معناى وقوع آن در عصر غيبت است و اين ندا با غيبتى كه در فاصله زمانى بين ندا و ظهور وجود دارد ، منافاتى ندارد ؛ زيرا معناى حقيقى غيبت ، عبارتست از جهل مطلق مردم نسبت به حقيقت شخص امام عليه السّلام هر چند كه مردم او را مىبينند و با وى معاشرت مىكنند بدون آنكه او را به حقيقتش كه حضرت مهدى عليه السّلام است بشناسند . و روشن است كه اين وضعيت با تحقق ندا تغييرى نمىكند مگر آن كه خود ايشان پرده از شخصيت حقيقى خويش بردارد و آن ندا را بر خود تطبيق نمايد .
( 3 ) 3 . در پاسخ به اين پرسش كه دوره زمانى بين ندا و ظهور چه مدت مىانجامد ؟ بايد گفت روايات گذشته بر وقوع ندا در شب بيست و سوم ماه رمضان دلالت دارند . « 1 » و چه بسا اين ، همان ماهى باشد كه در آن خورشيد و ماه گرفتگى به شكلى غير معمول اتفاق مىافتد و يا ماه رمضان ديگرى كه نسبتا به آن نزديك باشد . گفتنى است كه اين تعيين وقت در روايات ندا ، مستفيض بوده و قابليت اثبات تاريخى را دارد . ولى اين تعيين وقت در روايات خسوف و كسوف به حد استفاضه نمىرسد .
( 4 ) پس از اين خواهيم آورد كه برخى روايات ، رويداد ظهور را در عصر روز دهم محرم الحرام ( - روز عاشورا ) مىدانند . در صورتى كه بتوانيم كوتاهى زمان بين واقعه ندا و ظهور را مستدلا بيان نماييم در آن صورت بايد گفت آن محرمى كه ظهور در آن روى مىدهد ، همان محرمى است كه پس از رمضانى كه ندا در آن رخ مىدهد ، قرار دارد و در هر سال قمرى ، بين آنها سه ماه فاصله است در نتيجه ، در صورت سى روز بودن ماه رمضان ، فاصله بين اين دو رويداد سه ماه و هفده روز خواهد شد .
اين فاصله زمانى براى هشيار كردن مؤمنان و گرد آمدنشان جهت استقبال از حضرت بقية اللّه عليه السّلام كفايت مىكند .
هامش
( 1 ) . ر . ك : الصدر ، سيد محمّد ، همان ؛ ص 31 به بعد .