قرائت متواتر موافق نباشد فقط گمانآور است به خلاف قرائتهاى هفتگانهاى كه از صدر اسلام تاكنون همه مسلمانها بطور اجماع آنها را پذيرفتهاند . و اجماع خبرگان در هر فنّى حجّت است ، و چنانچه فردى كه در فنّ آنان تخصصى ندارد با اجماع آنها مخالفت كند ، زيانى به آن نمىرساند . و شخصى كه كتابهاى تفسير و قرائتها را به دقّت بررسى كند خواهد دانست كه اجماع مسلمين در قرائتهاى نسل هر عصرى بعد از نسل عصر ديگر ، در هر دورهاى ، حتّى در زمانهاى ائمّه معصومين ، به سماع بوده .
و حق در آن نظرى است كه از علامه ( حلّى ) - قدس سره - در نهايه نقل شده كه گفته است : « و مخالفت آنان كه علم قرائت را نمىدانند در اجماع مسلمين ، آن را بىاعتبار نمىسازد ، زيرا در اجماع و خلاف ، قول اهل خبره معتبر است ، پس اگر شخصى كه علم نحو را بلد نيست بگويد فاعل مرفوع نيست و يا فردى كه علم كلام ياد ندارد بگويد عالم حادث نمىباشد ، يا بر خداوند لطف واجب نيست به اجماع مسلمين يا شيعه يا نحويّين ضربهاى وارد نمىسازد .
علاوه بر اينكه قرائتهاى متواتر سرانجام به پيغمبر - صلّى اللّه عليه و آله - بازمىگردد ، چنان كه پيش از اين گفتيم كه همهء قارئان به ابى عبد الرحمن بن سلمى قارى بازمىگردند ، او قرائت خود را از اميرالمؤمنين - عليه السّلام - گرفته بود ، و على - عليه السّلام - از پيغمبر اكرم - صلّى اللّه عليه و آله - .
ابن النديم در « الفهرست » « 1 » گويد : عاصم قرائت خود را بر
هامش
( 1 ) صفحه 49 از فنّ 3 از مقالهء اولى ، چاپ مصر .