اين بناء ادبى همواره لازم است كه يا با « الف و لام » باشد يا به چيزى اضافه شود . « 1 » در حديثى « امّ سلمه » گويد :
« كان يقرأ فى المغرب بطولى الطوليين ثنية الطولى » . ( و صيغه مذكّر آن « أطول » ) است . و معنى حديث اين است كه : آن حضرت در نماز ، دو سوره طولانى قرآن كه انعام و اعراف باشد مىخواند .
توقيفى بودن آيات و سورهها
اين چند حديث و « دهها » مانند آنها كه شيعه و سنّى از پيغمبر اكرم - صلّى اللّه عليه و آله - در اين مورد روايت كردهاند و آنقدر زياد است كه نمىتوان آنها را شماره نمود ، همه گوياى آنند كه قبل از درگذشت رسول خدا از اين دنيا ، سورههاى قرآن منظّم و مرتب شده بوده ، كه مردم آنها را به نامهايشان مىشناختند و نيازى به آن نيست كه تمام اخبارى را كه در فضيلت سورهها وارد شده نقل كنيم .
چگونگى نظم و ترتيب سورهها
سورههاى قرآن به روال ترتيب نزول نبوده بلكه آياتى هم كه در يك سوره جا داده شده نيز به ترتيب نزول نيست ، « 2 » چه آن سورههائى
هامش
( 1 ) پايان سخن نهايه . و در كتاب قاموس اللغه و مجمع البحرين [ و مجمع البيان 1 : 14 ] نيز همينجور گفتهاند . - مترجم .
( 2 ) گاهى فاصله زمانى آيات نازله كه در يك سوره آمده به چند سال هم مىرسد در بعضى موارد در وسط آيات مدنى ، آيههاى مكّى گنجانده شده . ( مترجم )