خاندان شاهى نيز تسليم يعقوب گرديدند ؛ و مبالغ زيادى از ستور و ديگر غنايم از جمله تخت سيمين و خزاين او به دست يعقوب افتاد . اين غنايم و سرهاى كشتگان را در بيش از 200 كشتى نهاده از راه هيرمند به سيستان فرستادند . « 1 » صالح با گروه اندكى از يارانش بگريخت ، اما شمارى از سواران صفارى به سالارى شاهين بن روشن وى را تا « پل والشتان » « 2 » دنبال كردند و سرانجام او را باسارت گرفته بند برنهادند . اسيران همه را به سيستان آوردند و برادر و خويشان زنبيل را به نوا گرفتند . صالح بن حجر ، پسر عم زنبيل « 3 » از سوى صفاريان به حكومت الرخج گمارده شد ( دو سال بعد بر يعقوب بشوريد ، اما براى اينكه به چنگ يعقوب نيفتد خود را كشت ) و خلف بن ليث بن فرقد بن سليمان به ولايتدارى بست رسيد . مىبايست در روزهاى اسارت صالح بن نضر با او بسيار بدرفتارى شده باشد ، زيرا تنها هفده روز در اسارت ماند و در 17 محرم 251 ق / 18 فوريهء 865 م ديده بر جهان فرو بست . « 4 »
شكست و مرگ زنبيل ، همپيمان صالح ، ظاهرا رويدادى است كه گرديزى
هامش
( 1 ) - در منابع از كشتيرانى در هيرمند بسيار سخن رفته است . مسعودى از انتقال مواد غذايى از بست به زرنگ كه با قايق انجام مىگرفته سخن مىگويد ( مروج الذهب ، ج 2 ، ص 80 ، ترجمهء پلا ، ج 1 ، ص 185 ؛ ترجمهء فارسى ، ج 1 ، ص 204 ) ؛ و بيهقى از يك سفر تفريحى در هيرمند ياد مىكند كه نزديك بست انجام گرفت و چون بواسطهء طغيان آب كشتى سلطان مسعود غرق گرديد نتايج فاجعه بارى داشته است ( تاريخ مسعودى ، ص ص 8 - 507 ، ترجمهء آرندز ، ص ص 50 - 449 ) .
( 2 ) - دربارهء والشتان ، ناحيهاى در شمال بلوچستان كه در جنوب كويته و گذرگاه بولان نهاده است و از اين روى به آسانى مىتوان به آن دسترسى يافت ، نگاه كنيد به ص 18 زيرنويس 3 .
( 3 ) - دانستن اين نكته جالب است كه آيا اين نام آشكارا اسلامى بدان معنى بود كه دستكم برخى از اعضاى خاندان شاهى زمينداور و زابلستان در اين روزها آيين اسلام مىورزيدند يا نه ، اما هيچ آگاهى ديگرى براى تأييد اين واقعيت منفرد نداريم . مخالفت و دشمنى زنبيلها با صفاريان با اين پيروزى يعقوب متوقف نگرديد . همچنين متأسفانه نام برادر زنبيل كه تسليم يعقوب گرديد ، در تاريخ سيستان چنان از شكل افتاده ( احرسى ) كه خواندن صورت درست آن ممكن نيست .
( 4 ) - همانجا ، ص ص 8 - 205 ، 220 ، 271 .