بخشيد . صلح با خوارج همچنان حفظ گرديد و آنان اجازه يافتند كه آزادانه در زرنگ آمد و شد كنند . از سوى ديگر ، وى با رهبران عياران سيستان نيز به سازش رسيد و آنان را ميهمان مىكرد و طعام و خلعت مىداد . در نتيجهء اين صلحى كه سر گرفت ، ولايت سيستان از دورهء پيشرفت اقتصادى و اجتماعى برخوردار گرديد ، بناهاى فراوانى ساخته شد و خريد و فروش اموال و املاك رونق گرفت . « 1 »
مأمون ، خليفهء عباسى ، غسان بن عباد را به نيابت حسن به سهل ، به ولايتدارى خراسان گماشت . « 2 » غسان چون به كار آغاز كرد اعين ، پسر سردار مأمون ، هرثمة بن اعين را ولايتدار سيستان كرد و عمرو بن هيثم ، نمايندهء اعين در ربيع الاول 204 ق / سپتامبر 819 م وارد سيستان شد . عمرو از دشواريهايى كه
هامش
( 1 ) - همانجا ، ص ص 6 - 174 .
( 2 ) - تاريخ دقيق انتصاب غسان كه تنها در زين الاخبار گرديزى ، چاپ نفيسى ، ص 107 ( چاپ عبد الحى حبيبى ، ص 134 ) رجب 204 ق / دسامبر 819 - ژانويهء 820 م تعيين گرديده در البلدان يعقوبى ، ص 307 ، ترجمهء انگليسى ، ص 136 ( ترجمهء فارسى ، ص 84 ) تأييد ضمنى مىيابد ؛ بارتولد در همانجا ، ص ص 10 - 209 ( تركستاننامه ، 1 / 453 ) از همين تاريخ تبعيت مىكند ؛ زامباور درManuel de ge ? nalogie et de chronologie Pour l'histoire de l'Islam ,( نسب نامهء خلفا و شهرياران ، ترجمهء دكتر جواد مشكور ، تهران ، خيام ، 2536 ، ص 78 )1927 , P . 48اين تاريخ را در 202 ق / 18 - 817 م قرار مىدهد . راست است كه نرخشى ، ترجمهء فراى ،The history of Bukhara , Cambridge , Mass . , 1954 , P . 78 .تاريخ انتصاب غسان را در همين سال قرار مىدهد . و يعقوبى در تاريخ ، ج 2 ، ص 550 ( ترجمهء فارسى ، ج 2 / ص 470 ) اين تاريخ را درست پيش از رويدادهاى آغاز سال 203 ق / ژوئيهء 808 م مىآورد . به روايت اين منبع آخرى ، غسان جانشين رجاء بن ضحاك ناتوان و بى كفايت ، شوهر خواره فضل بن سهل گرديد ( در فهرست زامبار نامى از غسان نمىرود ) طبرى ، ج 3 ، ص 1043 و در پى او ابن اثير ، ج 6 ، ص 256 ، تنها مىگويند غسان در حكومت خراسان نمايندگى حسن بن سهل را داشت و خود پسر عم فضل بن سهل بود ، اما تاريخى بدست نمىدهند . چون ، بنا بر تاريخى كه گرديزى بدست مىدهد ، هرثمة بن اعين چهار ماه پيش از انتثاب غسان وارد سيستان گرديد ، در ترتيب وقايع ناهمخوانى پيش مىآيد .
شايد تاريخى كه گرديزى از آن ياد مىكند همان تاريخى باشد كه وى ولايتدار خراسان گرديد نه نايب حسن بن سهل .