166 ق / 3 - 782 م تغييرى در ولايتداران خراسان داده شد و مهدى مسيب بن زهير الضبى را از ولايتدارى خراسان برداشت و ابو العباس فضل بن سليمان طوسى را بجاى او فرستاد و ادارهء امور سيستان را نيز به دست او سپرد ؛ از اين روى فضل تميم بن سعيد بن دعرج را به حكومت سيستان فرستاد . « 1 »
هادى در محرم 169 ق / اوت 785 م به خلافت رسيد . وى فضل بن سليمان طوسى را كه پدرش به ولايتدارى خراسان گماشته بود در سمت خويش باقى گذاشت و يكى از افراد محلى به نام بشر بن فرقد ( بعدها با برآمدن دولت صفاريان از پسر او نيز ياد مىشود ) به سرپرستى كارهاى مالى و مالياتگرى گماشت . تميم بن سعيد دستگاه خويش را در بست استوار كرد ؛ سپس با سپاهى به الرخج رفت ، به زنبيل تاختن آورد و برادرش را باسارت گرفت و او را به بغداد فرستاد . هادى اندكى پيش از مرگ خود در آغاز سال 170 ق / تابستان 786 م تميم را از ولايت سيستان برداشت و كثير بن سالم را بجاى او گماشت و اسد بن جبل را نيز امير شرطهء وى كرد ، اما در ورود كثير به سيستان ، سپاه ولايت بواسطهء تأخيرى كه در پرداخت مستمرى به آن مىرفته سر بشورش برداشت و در كمتر از دو ماه كثير ناگزير شد از سيستان بگريزد . « 2 »
خليفهء تازه هارون الرشيد نيز فضل بن سليمان را در حكومت خراسان نگهداشت ، و فضل اكنون اصرم بن عبد الحميد را به سيستان فرستاد . گويا اصرم يك سالى كه در آرامش گذشت بر سيستان فرمان راند تا اينكه در رجب 171 ق / دسامبر 787 م هارون يكى از درباريانش به نام عبد اللّه يا عبيد اللّه بن حميد را به ولايتدارى سيستان فرستاد ، و سپس در جمادى الاولى 172 ق / اكتبر 788 م عثمان بن عمر مزنى ( گرديزى : عثمان بن عمارة بن خزيمه ) را ولايت سيستان
هامش
( 1 ) - يعقوبى ، تاريخ ، ج 2 ، ص 483 ( ترجمهء فارسى ، ج 2 ، ص 387 ) ؛ البلدان ، ص 304 ، ترجمهء انگليسى ، ص 132 ( ترجمهء فارسى ، ص 81 ) ؛ گرديزى ، چاپ نفيسى ، ص 101 ( چاپ عبد الحى حبيبى ، ص 8 - 127 ) ؛ ابن اثير ، ج 6 ، ص 49 .
( 2 ) - تاريخ سيستان ، ص ص 2 - 150 .