پدرش در روزگار خلافت يزيد بن عبد الملك فرماندار كوفه بوده است . اكنون يزيد بن عمر به فرمانروايى عراق گماشته شد . در اين هنگام عامر بن ضباره ، سردار مروان بقاياى خوارج را تا كرمان دنبال كرد و همچنين مدعى علوى عبد اللّه بن معاويه را بشكست و او را به خراسان هزيمت داد ( 130 ق / 8 - 747 م ) . گويا در اين هنگام ابن هبيره ، عامر بن ضباره را نامزد ولايتدارى سيستان كرد ، اما به گفتهء يعقوبى عامر هرگز نتوانست سمت خويش را بدست گيرد : بىگمان تاريخ سيستان هيچ يادى از وى نمىكند . « 1 » همين كه كارها سامان يافت ابن هبيره به عامر فرمان داد كه بىدرنگ از كرمان رهسپار نهاوند شود و نيروهاى نصر بن سيار را از محاصرهء سپاهيان ابو مسلم نجات دهد ، « 2 » اما عامر پيش از آنكه بتواند به مقصد خود برسد به دست قحطبة بن شبيب طايى ، سردار ابو مسلم به هلاكت رسيد ( رجب 131 ق / مارس 749 م ) . « 3 »
مروان به يارى نيروى تن خويش و لشكركشيهاى بىوقفه توانست بارى ديگر پايههاى دولت اموى را در عراق و مشرق استوار سازد ، اما پيشرفت دعوت عباسى در خراسان به پيشوايى مدبرانهء ابو مسلم دستآوردهاى او را تهديد مىكرد . با اينكه در پى مرگ هشام دگرگونيهاى فراوانى در دولت اموى روى داد نصر بن سيار در ولايتدارى خراسان باقى ماند . چون نصر تماسى با دولت مركزى اموى در مغرب نداشت و كمكى از آنجا به او نمىرسيد ، ناگزير بود خود دست به كوشش زند و خويشتن را در برابر همهء رقابتها و دستهبنديهاى قبيلهاى اعراب خراسان نگهدارند ؛ با اينهمه از سال 128 ق / 6 - 745 م بالا گرفتن نيروى جنبش ابو مسلم پايههاى قدرت وى را بلرزه درآورد . مدت دو يا سه سال عراق و ايران در دست
هامش
( 1 ) - يعقوبى ، البلدان ، ص 285 ، ترجمهء انگليسى ، ص 96 ( ترجمهء فارسى ، ص 60 ) .
( 2 ) - نصر خود در ربيع الاول 131 ق / نوامبر 748 م ، درست پيش از شهربندان نهاوند در سن 85 سالگى درگذشت . مقايسه كنيد با طبرى ، ج 3 ، ص 2 ، و زترشتين ، دايرة المعارف اسلام ، چاپ يكم ، ذيل « نصر بن سيار » .
( 3 ) - ولهاوزن ، همانجا ، ص 540 .