تاريخ سيستان در سالهاى پايانى خلافت هشام تا اندازهاى مبهم است ؛ علت آن عمدتا اين است كه اطلاعات تاريخ سيستان دربارهء ولايتداران اين دوره ناقص و پراكنده است ؛ اما دربارهء هفت سال آخر فرمانروايى امويى آگاهيهاى نسبتا فراوانى در دست داريم .
دورهء ولايتدارى عبد اللّه بن ابى برده در سيستان هفت سال بدرازا كشيد و كمتر ولايتدارى اينهمه سال در اين سرزمين حكومت راند . تا آنجا كه ما مىدانيم اين مدت دراز در صلح و آرامش گذشت . تاريخ سيستان حكومت خردمندانه و دادگرانهء عبد اللّه و اقدام او در گماشتن محدث معروف مكتب بصره عبد اللّه بن حسين ، معروف به ابو حرير به قضاى سيستان را مىستايد . همچنين اين كتاب از مسجدى ياد مىكند كه عبد اللّه بن ابى برده نزديك دروازهء فارس زرنگ برآورد و مستغلات فراوانى خريده بر آن وقف كرد ؛ مؤلف مىگويد اين مسجد تا روزگار وى ( يعنى سالهاى ميانى سدهء پنجم هجرى / يازدهم ميلادى ) هنوز برجاى بود . جدا از اشارات گه گاهى به ادامهء فعاليت خوارج ، چيز ديگرى از احوال اين فرقه در روزگار ولايتدارى عبد اللّه نمىدانيم . « 1 »
در 120 ق / 738 م كه خالد بن عبد اللّه قسرى ، مخدوم عبد اللّه بن ابى برده از قدرت برافتاد ، بىگفتوگو روزگار ولايتدارى عبد اللّه نيز سرآمد . يوسف بن عمر ثقفى ، والى تازهء عراق و مشرق ابراهيم بن عاصم عقيلى جزرى را كه در سال 119 ق / 737 م در سفر جنگى اسد بن عبد اللّه قسرى به ختل شركت جسته بود نامزد ولايتدارى سيستان كرد . « 2 » ابراهيم ولايتدار پيشين را در بند كرد ، و عبد اللّه بن ابى بردهء قسرى نگونبخت مانند ديگر هواداران خاندان برافتادهء قسرى گرفتار
هامش
( 1 ) - تاريخ سيستان ، ص 127 .
( 2 ) - يعقوبى ، البلدان ، ص 284 ، ترجمهء انگليسى ، ص 95 ( ترجمهء فارسى ، ص 60 ) ؛ طبرى ، ج 2 ، ص ص 1595 ؛ 1717 ؛ تاريخ سيستان ، ص ص 8 - 127 كه تاريخ برگمارى ابراهيم بن عاصم به ولايتدارى سيستان را بخطا در 116 ق / 734 م قرار مىدهد ؛ ابن اثير ، ج 5 ، ص 187 ، دربارهء ابن شبرمه نگاه كنيد به زندگينامهء كوتاه او در معارف ، ص ص 1 - 470 .