صاحب شرطهء سيستان بشر حوارى را بفتك كشتند و فعاليت خوارج در سراسر سيستان گسترش يافت . « 1 » خوارج فعاليت خود را از سيستان به خراسان نيز كشاندند . گروهى از خوارج به سركردگى صبيح كه در اصل در ميان اسرايى بوده كه از ازارقه گرفته بودند ، با حدود 400 مرد سيستان را ترك گفت و در نزديكى هرات به شتران بنو سعد حمله برد . ولايتدار خراسان جنيد بن عبد الرحمان مرى ( ذكر او وقوع شورش را ميان سالهاى 111 ق / 729 م و 116 ق / 734 م قرار مىدهد ، يعنى سالهايى كه جنيد ولايتدار خراسان بود ) حاكم مروروذ ضرار بن هلقام تميمى را با دستهاى از تميميان به گرفتن صبيح فرستاد ، اما خوارج دشمنان خود را از جاى بكندند و بسلامت به سيستان بازگشتند . وخامت اوضاع خالد بن عبد اللّه قسرى را ملزم ساخت تا مستقلا از عراق مداخله كند . عبد اللّه بن ابى برده به مشرق فرستاده شد ، صبيح دستگير و اعدام گرديد و طرفداران خوارج در خراسان به سختى گوشمالى يافتند . با اينهمه ، اين گوشمالى نتوانست جلوى فعاليت خوارج در اين نواحى را بگيرد . سركردهء ديگرى به نام خالد خوارج پوشنگ و هرات را در شورشى تازه رهبرى كرد . آنگاه خوارج به قصد جنگ با ضرار بن هلقام كه در مروروذ بسر مىبرد رهسپار اين شهر گرديدند . نبرد سنگينى ميان دو طرف درگرفت ، نيروهاى ضرار پراكنده شدند و او خود گرفتار گرديد و كشته شد ، اما خالد نيز بواسطهء زخمهايى كه برداشته بود درگذشت و شورشى كه به رهبرى وى برخاسته بود رفته رفته خاموش گرديد . « 2 »
هامش
( 1 ) - تاريخ سيستان ، همانجا ؛Caetani , Cronografia , V , P . 1414 .به گفتهء يعقوبى ، تاريخ ، ج 2 ، ص 383 ( ترجمهء فارسى ، ج 2 ، ص 288 ) ، اين خود يزيد بن غريف بود كه در مجلس عام به دست پنج تن از خوارج كشته شد .
( 2 ) - بلاذرى ، انساب الاشراف ، دستنويس استانبول ، اثيرافندى ، ص صb- 597 و بعد ،a - b729 نقل درCaetani , Cronografia , V , PP . 1414 - 15 ;كتاب العيون و الحدائق ، ص ص 9 - 108 .