سياستهاى توسعهطلبانه و بلندپروازيهاى سكاها آنها را با حضورى تمام در مدار سياسى و فرهنگى ايران قرار داد . در اوايل سدهء سوم ميلادى ، نخستين شاهنشاه ساسانى ، اردشير بابكان ( 41 - 226 ) سيستان را به امپراتورى خود الحاق كرد .
در زمانهاى گوناگون حكومت اين سرزمين در دست پاسداران مرزى كه مرزبان خوانده مىشدند ( مانند هنگام آمدن تازيان ) يا شاهزادگان خاندان شاهى ساسانى بود . مثلا بهرام سوم آينده ( پادشاهى 293 ) پس از شكستن عمش هرمزد يكم كه حدود 282 م به يارى سكاها و كوشانها سر بشورش برداشته بود با لقب سگانشاه بر سيستان حكومت راند ؛ و هرمزد سوم ( 9 - 457 ) نيز با داشتن همان لقب عهدهدار حكومت اين ولايت بود . « 1 » به گواهى آميانوس مارسلينوس نيروهاى كمكى سگزى كه در استخدام سپاه ساسانى بودند ارزش نظامى فراوانى داشتند ؛ در دورهء اسلامى ، مردان سيستانى به داشتن اندام تنومند شهرت داشتند . آنان عادت داشتند كه حتى در بازارها نيز با شمشير آخته راه روند ، و در دورهء غزنوى ، سيستان در تربيت پيادگان هنوز آوازهاى بلند داشت . « 2 »
در زمينهء سنتهاى فرهنگى ايران ، سيستان و نواحى مجاور آن ، زمينداور و زابلستان در اين ايام نقش مهمى ايفا مىكردند ، اگر چند دو ولايت اخير در سدهء ششم ميلادى ديگر زير سلطهء سياسى ساسانيان نبودند ، بلكه شاخهء جنوبى خيونيان يا هپتاليان كه شاهان آنها در اوايل دورهء اسلامى دودمان زنبيل بودند بر
هامش
( سرزمينهاى خلافت شرقى ، ترجمهء محمود عرفان ، بنگاه ترجمه و نشر كتاب ، تهران ، 1337 ، ص ص 376 - 358 ) ؛ و . مينورسكى ، حدود العالم ، لندن ، 1937 ص ص 110 ، 6 - 344 ( چاپ دكتر منوچهر ستوده ، تهران ، طهورى ، 1362 ، ص 16 ، 102 ) ؛V . Bu ? chner , EL 1 , S . V .( 1 ) .A . Christensen , L'Iran Sous Les Sassanides 1 Copenhagen , 1936 , PP . 132 - 3 , 222 - 3 , 284 ; No ? ldeke - Tabari , Geschichte der Perser und Araber Zur Zeit der Sasaniden , Leiden , 1879 , PP . 49 , 156( تاريخ ايرانيان و عربها در زمان ساسانيان ، ترجمهء عباس زرياب ، تهران ، انجمن آثار ملى ، 1358 ش ، 201 - 20 ، 31 - 630 )
( 2 ) - كريستنسن ، همانجا ، 204 ؛ ياقوت ، همانجا ، - ، ص 42 ؛C . E . Bosworth , ' ' Ghaznevid military organization''De r Islam , XXXVI , 1960 , P . 60 .