ابى وقاص ، عبيد اللّه بن عبد الرحمان بن سمره ، عبد الرحمان بن عباس هاشمى و ولايتدار پيشين سيستان عبد اللّه بن امية بن عبد اللّه . « 1 » ابراهيم ، از پسران زياد بن ابيه در كنار ابن اشعث جنگيد و سرانجام كشته شد . « 2 » فرماندهان ديگرى از قبايل شمال عربستان ، مانند تميم ، بكر و كنانه نيز به ابن اشعث پيوستند كه از آن شمار بود صحابى پير و كارديدهء پيامبر ابو طفيل عامر بن واثله . « 3 » اما اعضاى قبايل يمنى ، مانند كنده ، همدان و مذحج بويژه برجستگى داشتند . حجاج بعدها از اين فزونى شمار يمنيان در ميان شورشيان بهرهبردارى فراوان كرد ، و از ابن اشعث به صفت دشنامآميز ابن حايك « پسر بافنده » ياد مىكردند ، و اين پيشهء پست را دشمنان يمنيان به همهء ايشان نسبت مىدادند . « 4 » برخى از شاعران برجستهء آن دوره ، مانند ابو كلدهء يشكرى ( به فتح كاف و لام يا به كسر كاف و سكون لام ) « 5 » و ابو حزباء حنبلى كه از اعراب شمال عربستان بودند و يمنيان مانند اعشى همدان و عامر بن شراحيل شعبى در عزيمت به عراق و جنگ با حجاج به ابن اشعث پيوستند . همهء اين شاعران مگر دومى از مردم كوفه بودند . در مقالهء اغانى دربارهء اعشى آمده است كه « هنگامى كه ابن اشعث بر حجاج بن يوسف بشوريد ، سپاهيان كوفى زير پرچم او گرد آمدند ، بواسطهء حكومت ستمگرانهء حجاج بر كوفيان
هامش
( 1 ) - ولهاوزن در پادشاهى عرب و فروپاشى آن ، ترجمهء انگليسى ، ص ص 7 - 246 ، بتفصيل دربارهء اين سركردگان سخن مىگويد ؛ دربارهء فهرست اسراى برجستهاى كه پس از پيروزى يزيد بن مهلب بر بقاياى سپاه طاوسان در هرات به اسارت او درآمدند همچنين نگاه كنيد به طبرى ، ج 2 ، ص ص 10 - 1109 .
( 2 ) - بلاذرى ، انساب الاشراف ، ج - 4 ، ص 77 .
( 3 ) .. Id . , Anonyme arabische Chronik , P . 346 .كه اين نام را « طفيل بن عامر بن وائله » ياد مىكند .
( 4 ) - مقايسه كنيد با طبرى ، ج 2 ، ص 1121 ، و ثعالبى ، لطايف المعارف ، ص 40 ، ترجمهء باسورث ، ص 59 .
( 5 ) - دربارهء اين كنيه ابهامات فراوان به چشم مىخورد ، و در منابع صورتهاى گوناگونى از آن آمده است :
ابو كلده يا كلده ( به فتح يا كسر كاف و به فتح يا سكون لام ) در اغانى ، ابو فلده در كتاب الشعر و الشعراى ابن قتيبه ( كه به شكل ابو خلده نيز آمده است ) و ابو جلد در كامل مبرد .