او را در تل مهاجر در خاك كنند . « 1 »
با مرگ يزيد و خلافت زودگذر پسرش معاويهء دوم ، خلافت اموى با بزرگترين بحران دوران موجوديت خود مواجه گرديد ، چنان كه در عمل سراسر سرزمينهاى خلافت خود را از زير فرمان امويان بيرون آوردند و حتى در شام كه مركز قدرت اموى بود ، قيس يا اعراب شمال عربستان آماده گرديدند تا براندازى سفيانيان به دست خليفهء رقيب ، يعنى عبد اللّه بن زبير را برسميت شناسند . پيروزى كلبيان يا يمنيها در مرج راهط و زبردستى مروان بن حكم در پايان سال 64 ق / تابستان 684 م اوضاع را به سود امويان بازگرداند . اما اين پيروزى دشمنى ميان قبايل گوناگون عرب را شديدتر كرد . « 2 »
هامش
( 1 ) - يعقوبى ، البلدان ، ص 282 ، ترجمهء انگليسى ، ص 92 ( ترجمهء فارسى ، ص 75 ) ؛ ابن قتيبه ، معارف ، ص 419 ؛ بلاذرى ، انساب الاشراف ، ج - 4 ، ص 77 ( به روايت اين منبع فديهء آزادى ابو عبيده 700000 درهم بوده است ) ؛ اغانى ، چاپ بولاق ، ج 14 ، ص ص 4 - 152 - چاپ بيروت ، ج 14 ، ص ص 3 - 327 با مرثيههايى از ابو حزباء كه در سوك طلحه سروده است ؛ ابن قيس الرقيات ، ديوان ، چاپN . Rhodokanakis , Sitzungsber , der wien er Akad . der Wissenschaflen , Phil . Hist . Kl . , CXLIV , 1901 , PP . 37 - 8 , 86 - 93 ,كه دو مرثيهء ديگرى نيز در سوك طلحه دارد ؛ تاريخ سيستان ، ص ص 3 - 101 ؛ ابن اثير ، ج 4 ، ص 84 ؛ ابن خلكان ، وفيات الاعيان ، ترجمهء دسلان ، ج 2 ، ص 53 ؛Caetani , Cronografia , III , P . 709 .واكر در :A Catalogue of the Muhammadan coins in the British Museum . I A catalogue of the Arab - Sassanian Coins , PP . Liv , 95 - 6 .سكههايى را توصيف مىكند كه به فرمان طلحه در سكهء خانهء زرنگ ضرب گرديدند ، اما سكهاى را كه وى از روى حدس تاريخ ضرب آن را سال 66 ق / 6 - 685 م قرار مىدهد ، در واقع ، بايد دستكم دو سال كهنهتر از اين تاريخ باشد .
( 2 ) - مقايسه كنيد با نظر ولهاوزن دربارهء نبرد مرج راهط : « اين جنگ براى امويان پيروزى ببار آورد و در عين حال بنياد قدرت آنان را لرزانيد » .( The Arab Kingdom and its Fall , Eng . Trans . , P . 182 ) .همچنين نگاه كنيد به : -