از اين روى ، على بن ابي طالب مى كوشيد تا عواطف خير را در مردم برانگيزد و حقيقتى را كه در نهادشان بر اثر تاريكى روزگاران ، خوابيده بيدار سازد و به رشد و تقويت آنها بپردازد و مردم را برعايت اصول انسانى وا دارد .
امام در سفارشها و خطبهها و پيمانها و گفتارش توجهى خاص به ضمير انسانى داشت زيرا به خوبى مى دانست كه پاكى خوى انسانها اثرى قاطع در رعايت نظام عادلانهء اجتماعى دارد و حرارت عاطفى را در دلهاى مردم مى گستراند و همچنان كه تهذيب اخلاق ارزشهاى انسانى را بالا مى برد در حمايت عدالت اجتماعى و تأييد سنتها و قوانين عادلانهء انسانى نقشى اساسى دارد امام را در انجام اين مهم نيروى خارق العاده و نفوذ پرتوان او در ضمير فرد و نهاد اجتماع كمك ميكرد ، زيرا او خواستها و هوسهاى مردم را شناخته و سرشت و خوى شان را دريافته بود و از ميزان خير و شرشان آگهى داشت و بر پايهء همين دريافت ژرف ، و ايمان استوارى كه بضمير انسانى داشت ، جامعه را مى ساخت و مى پرداخت و فرمان مى داد و باز مى داشت و هميشه بضمير و عاطفهء انسانى توجهى كامل ابراز ميكرد ، ايمان فرزند ابي طالب بضمير انسانى تحقق كامل اطمينان مردان بزرگى بود كه بين عقل روشن و قلب جوشان از حرارت عاطفت انسانى پيوندى استوار قائل بودند همان قلبى كه به عشق عميق انسانى ضربانى زندگى ساز داشت و مرزهايش ناشناخته بود بزرگانى همچون بودا ، بتهوون ، روسو و گاندى كه جانشان بنور عاطفت تابش يافته بود
روائع نهج البلاغة ( شگفتى هاى نهج البلاغه ) ( فارسى ) — صفحة 248
مساهمون: جورج جرداق
ص٢٤٨