وجود ارادهاى است دادگرانه كه ارزش هر گونه حياتى را آن چنان كه هست مى شناسد و براى آن احترام و بهائى مناسب قائل مىشود .
بدينجهت چنين سخنان حكيمانهاى از زبان امام برمى خاست حتى وقتى كه مبالغهگران به انكار مى افتادند و مى گفتند آيا ممكن است كه چيزى اندك و يا انسان سادهاى را اين همه ارج باشد و اين چنين رشد كند و بارور شود مى فرمود : « بيشترين مزاياى حق ، هنوز ناشناخته مانده است » و حقيقت ديگرى را امام به اين سخنش بيان مى دارد كه مى فرمايد : « هر چند مردمان ، مردمى را كوچك شمارند و چشمها او را به كوچكى نگرند ، باز هم آن مرد ، توان آن را دارد كه به اجتماعش خدمت كند و از مردمش بهره گيرد » يعنى هر انسانى امكان خدمت گزارى بديگر انسانها را دارد و هم مىتواند از حمايت جامعهاش برخوردار شود در هر موقعيتى كه باشد و هر چند در نظر مردم ، كم ارج جلوه كند .
چنين نگاه پر ارجى كه بيك انسان گمنام و به ظاهر بى بها مى افتد بيانگر ايمان ژرف امام به عدالت عظيم آفرينش است كه در پهنهء گستردهء وجود ، از قطرات آب ، درياهاى مواج پديد مى آيد و از شن ريزههاى كوچك ، صحراها و بيابانها ، شكل مى گيرد ، چنان كه اندكها ، كثرت ها را فراهم مى آورند و كوچكها به بزرگها تكيه مى كنند .
اين سخن ، روشنگر قانون آفرينش است كه نسبت بهمهء فرزندان خود مهر مى ورزد و همگى را در دامان محبت خويش جاى مىدهد و به هيچ
روائع نهج البلاغة ( شگفتى هاى نهج البلاغه ) ( فارسى ) — صفحة 203
مساهمون: جورج جرداق
ص٢٠٣