تازه و رنگين بخشد ، چنان كه پيچيدهترين مسائل عقلى و فلسفى كه از انديشهء على گذشته پر و بالهائى زيبا از آنها روئيده و خشكى و جمودش را از دست داده و به حركت و حيات گرائيده است .
ولى قدرت تخيل على كه نمودار بلوغ و نبوغ انديشهء اوست بر مبناى واقعيت پا گرفته و از پايگاهى واقعى و طبيعى برخاسته و تجلى كرده است و آن چنان برنگهاى زيبا زيور يافته كه حقيقت را بروشنى نشان مىدهد و جوياى واقعيت را بمقصدش مى رساند .
على با نگرش نادر و دريافت گسترده و جوشانش از ديگران امتياز يافته و چون دوران گذراى زندگانيش به حوادثى برخورده كه مكر فريبكاران و كينهء ستيزهجويان را برانگيخته و يا وفاى پاك مردان و فداكارى مخلصان را جذب كرده است از اين رهگذر تخيل نوپردازش نيرو گرفته و تجربتهاى خود را به خدمت گرفته و تابلوهاى زيبا و زندهاى از رسم و خط واقعيتها به نقش كشيده است و بر ريشهء همان واقعيتها است كه على شاخههائى پر برگ و بار از شناخت و بيدارى و سازندگى ببار آورده است .
در همين جاست كه مى توان عناصر نيرومند خيال را در نهج البلاغه با ترسيمى مشهود و رنگين به نظر آورد و شدت واقعيت و پهنه روشن و خطوط نمايان حقايق را به آشكارائى ملاحظه كرد زيبائى تخيل على را مى توان در سخنانى كه با نهايت اسف پس از جنگ جمل بمردم بصره گفت به خوبى احساس كرد آنجا كه فرمود : « شهر شما در امواجى بى امان غرق خواهد شد چنان كه گوئى
روائع نهج البلاغة ( شگفتى هاى نهج البلاغه ) ( فارسى ) — صفحة 147
مساهمون: جورج جرداق
ص١٤٧