امواج آن تاثرات و عواطف سخت او را بكام كشد و بر حكومت عقل چيرگى يابد .
ديگر از امتيازات تيزبينى و درست انديشى على كه در نهج البلاغه به كار رفته است گونهگونى مباحث و سخنان اوست كه در هر كدام نهايت استحكام بيان را رعايت كرده و كم و كاستى در بحث روا نداشته است .
او با منطقى استوار و آگاهانه در بارهء دگرگونيهاى دنيا و شئون مردم و سرشت افراد و گروهها سخن گفته و گاهى رعد و برق و آفرينش آسمان و زمين را توصيف كرده است و هم به تفصيل در بارهء پديدههاى زنده طبيعت ابراز نظر كرده و اسرار خلقت خفاش و مورچه و طاوس و ملخ را بيان داشته است و در عين حال براى مردم ، فرمانهاى اخلاقى و اجتماعى وضع كرده و همچنين از آفرينش و زيباييهاى وجود سخن گفته است چنان كه در ادبيات عرب هرگز چنين تنوعى در مباحث مختلف آن چنان كه در نهج البلاغه بميان آمده سابقه نداشته است و زيباييهاى شگفت انگيزى از انديشهء درست و منطق استوار كه با اسلوبى بيمانند در اين كتاب بزرگ بيان شده از هر جهت نادر و بى همتاست اما قدرت خيال و هنر ترسيم معانى هم در نهج البلاغه مى دانى گسترده دارد و بالهاى زيباى خود را در افق گفتارى استوار گشوده است و على به نيروى اين امتياز بزرگ كه خردمندان روزگار و انديشمندان بزرگ از آن بى بهره بودهاند توانسته است معانى و مفاهيمى خاص پديد آورد و بزيباترين رنگ و روى آنها را بدرخشش آورد و بهر كدام چهرهاى
روائع نهج البلاغة ( شگفتى هاى نهج البلاغه ) ( فارسى ) — صفحة 146
مساهمون: جورج جرداق
ص١٤٦