ياد آورى و استدراك
در اين قسمت از كتاب « مختصر البلدان » ( ص 192 - 310 ، چاپ دخويه ) نزديك به 350 بيت آمده است ، كه در اين ترجمه ، آن ابيات نيز گردانيده شد ، بدون آوردن متن اشعار . در آغاز منظور چنان بود كه متون اشعار ، يك جا ، در اين پايان آورده شود ، با اعراب صحيح و دقيق . ليكن سرعت در آماده كردن كتاب ( كه هم اكنون پيش آمد ) اين فرصت را از دست گرفت .
ما در راه ترجمه - گاه گاه - به سهوهايى ( صرفى ، نحوى ، لغوى ، عروضى ) بر مىخورديم كه مستشرق فاضل دخويه ، بدانها دچار شده بود . ( از اين رو ، ترجمه گاه بر اساس ضبط و اعرابى است كه صحيح يا انسب دانسته شده است ) . نيز ضمن ضبط اعراب دقيق اشعار ، به چندين مورد ديگر برخورديم كه در پا نوشت متون اشعار يا كرده بوديم و هم به مواردى نيازمند استدراك .
اما بدينسان ما ديگر با خواننده در تمام نيستيم ، تا آنچه را كه مىانديشيدم گفتنش لازم يا مناسب است ، باز گوييم ، بدين گونه در اين فرصت ، چند نكتهء ذيل را ياد مىكنيم :
( 217 ) 1 - ص 27 س 22 و 23 : در گردانيدهء اين بيت بحترى ، كلمهء « مرغى » در برابر « جوب » بيجاست .
اين بيت به گونههايى ديگر نيز ترجمه شده است . بنا بر توضيحى كه در المجانى آمده است - كه ياد شد - ترجمهء بيت چنين خواهد بود : « گويى ايوان كسرى ، با بناى شگفتانگيز خود ، سپرى است در كنار مردى خشن اندام كانا » .
( 218 ) 2 - ص 328 س 24 : « بر بلند جايگاهى » بايد چنين باشد ، « بر پيش سرايى »
( 219 ) 3 - ص 29 س 3 : « جنگاورى ايستاده است » بايد چنين باشد : « پيادگانى ايستادهاند » - ( رجل ، در متن ، جمع راجل است چون ركب و راكب ) .
( 220 ) 4 - ص 32 س 18 : « حالى كه سگها كمينشان كردهاند » ، بايد جنين باشد : « حالى كه سگها گرداگرد آنها در مىآمدند تا به دامگاه آيند » .
( 221 ) 5 - ص 33 س 11 : « هر چيزى را كه به اندازه صورتگرى كند » ، بايد چنين باشد : « هر چيزى را آن هنجار كار ( استاد ) صورتگرى كرد » . گرچه ممكن است در اين بيت ( متن چاپى ،