اقول و راعنى ايوان كسرى * برأس معان اوادر و سفان
و ابصرت النعال مربطات * به من بعد ازمنة حسان
يعز على ابي ساسان كسرى * بموقفكن فى هذا المكان
شربت على تذكر عيش كسرى * شرابا لونه كالزعفران
و رحمت كاننى كسرى إذا ما * علاه التاج يوم المهرجان
اغانى ، ج 15 ، ص 286 - 297
( 179 ) 112 / 5 : درياى غبار - رك : توضيح 111 / 16
( 180 ) 114 / 2 : ارمائيل نام پادشاهزادهاى است كه او مطبخى ضحاك بود . گويند دو پادشاه زاده بودند ، يكى ارمائيل و ديگرى كرمائيل . و ايشان به واسطهء خير [ خواستن براى ] خلق اللّه ، مطبخى ضحاك بودند و از آن دو كس كه ضحاك مىفرمود بكشند و مغز سرشان را براى مارهايى كه از كتف او بر آمده بودند ، حاضر سازند ، يك تن را آزاد مىكردند و مىگريزانيدند و به جاى مغز سر او ، مغز سر گوسفند مىگذاشتند .
گويند كردان صحرانشين از نسل آن جماعتاند . برهان و حاشيه .
حكيم ابو لقاسم فردوسى فرموده است :
دو پاكيزه از كشور پادشا * دو مرد گرانمايهء پارسا
يكى نامش ارمايل پاكدين * دگر نام كرمايل پيش بين
برفتند و خواليگرى ساختند * خورشها به اندازه پرداختند
از آن دو « 1 » يكى را بپرداختند * جز اين چارهاى نيز نشناختند
برون كرد مغز سر گوسپند * بر آميخت با مغز آن ارجمند
يكى را به جان داد زنهار و گفت * نگر تا نيارى سر اندر نهفت
خورشگر بر ايشان بزى چند و ميش * بدادى و صحرا نهاديش پيش
كنون كرد از آن تخمه دارد نژاد * كز آباد نايد به دل برش ياد
شاهنامهء بروخيم 1 / 35
( 181 ) 118 / 2 : روز مهر - روز مهر ، روز شانزدهم هر ماه باشد ، و در ماه مهر ، همين روز ، عيد مهرگان است . مهرگان دو است : مهرگان خاصه و مهرگان عامه . مهرگان خاصه روز بيست و يكم باشد و عامه روز شانزدهم مهر ماه . و فارسيان در اين روز جشن كنند . بنا بر آنكه فريدون در اين روز ضحاك را در بابل گرفت و به دماوند فرستاد تا دربند كشيدند . و عجمان گويند كه خداى تعالى زمين را در اين روز
هامش
( 1 ) - آن دو كسى كه ضحاك مىگفت تا بكشند .