( 86 ) 41 / 1 :
وَ اللَّهُ خَلَقَ كُلَّ دَابَّةٍ مِنْ ماءٍ . . .
- قسمتى است از آغاز آيهء 45 ، سوره 24 « نور » همه آيه :
وَ اللَّهُ خَلَقَ كُلَّ دَابَّةٍ مِنْ ماءٍ فَمِنْهُمْ مَنْ يَمْشِي عَلى بَطْنِهِ وَ مِنْهُمْ مَنْ يَمْشِي عَلى رِجْلَيْنِ وَ مِنْهُمْ مَنْ يَمْشِي عَلى أَرْبَعٍ يَخْلُقُ اللَّهُ ما يَشاءُ ، إِنَّ اللَّهَ عَلى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ
- اللّه بيافريد هر جنبندهاى از آب ، هست از آن كه بر شكم خويش مىرود ، و هست از آن كه بر دو پاى مىرود ، و هست از آن كه بر چهارپاى مىرود ، مىآفريند اللّه هر چه خواهد ، چنان كه خواهد ، كه اللّه تواناست بر همه چيز » ، ترجمه از ميبدى . كشف الاسرار ، ج 6 ، ص 549 ، نيز : مجمع ، ج 7 ، ص 147 به بعد ، طبرى ، ج 18 ، ص 155 و سور آبادى ، ص 45
( 87 ) 41 / 2 :
وَ جَعَلْنا مِنَ الْماءِ كُلَّ شَيْءٍ حَيٍّ . . .
- قسمتى است از آيهء 30 ، سورهء 21 « انبياء » همهء آيه :
أَ وَ لَمْ يَرَ الَّذِينَ كَفَرُوا أَنَّ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ كانَتا رَتْقاً فَفَتَقْناهُما وَ جَعَلْنا مِنَ الْماءِ كُلَّ شَيْءٍ حَيٍّ ، أَ فَلا يُؤْمِنُونَ
- نمىبينند ناگرويدگان كه آسمانها و زمينها بسته بودند ، بگشاديم آن را هر دو ، و بيافريديم از آب هر چيزى زنده ، بنگروند كه ما تواناييم . » ترجمه از ميبدى . كشف الاسرار ، ج 6 ، ص 224 ، نيز مجمع ، ج 7 ، ص 43 به بعد ، و طبرى ، ج 17 ، ص 17 - 20
( 88 ) 41 / 5 : و آب را نطفه - اطلاق « نطفه » را بر مطلق آب ، علماى بلاغت از كنايات فصيح دانستهاند . و از جمله در نهج البلاغه ( خطبهء 58 ) آمده است : هنگامى كه به امام عرض كردند كه خوارج از پل نهروان گذشتند ، فرمود :
« مصارعهم دون النطفة »
يعنى جاى به خاك افتادن آنان كنار اين آب است . جامع نهج البلاغه ، شريف رضى ، فرمايد : « يعنى بالنطفة ماء النهر . و هو افصح كناية و ان كان كثيرا جما » ، نهج البلاغه ، خطبهء 58 ، شرح ابن ميثم ، ج 2 ، ص 152 - 153 و شرح ابن ابى الحديد ، ج 5 ، ص 3
( 89 ) 41 / 7 :
. . . وَ حَبَّ الْحَصِيدِ . . .
- آيهء 9 ، سورهء 50 « ق » ترجمهاى كه در متن گذاشتهايم از ابو الفتوح رازى است . ج 5 ، ص 130 ، مجمع البيان ج 9 ، ص 141 به بعد ، و طبرى ، ج 26 ، ص 152 - 154 تنبيه : كلمهء آغاز اين آيه ، در متن ( ص 222 ص 1 ) به صورت « انزلنا » ( از باب افعال - اكرام ) ضبط شده است . در نسخهء عكسى ( ورق 115 ب ) نيز چنين است . ليكن صحيح نيست . و كلمهء آغاز اين آيه در قرآن كريم ، « نزلنا » ( از باب تفعيل - تكريم ) است . آياتى چند در قرآن كريم دربارهء آب و فرو