را به كتاب خدا دعوت مىكند ، هركه از او اطاعت كند از من اطاعت كرده است . . . » « 1 »
5 . محمد بن عجلان مىگويد : امام صادق عليه السّلام فرمود : « وقتى قائم عليه السّلام قيام كند از نو مردم را به اسلام دعوت مىكند ، مردم را به چيزىكه كهنه و فراموش شده است و اكثريت مردم از آن جدا شده و به گمراهى افتادهاند هدايت مىنمايد ، قائم عليه السّلام ، مهدى ناميده شده است زيرا به چيزىكه ديگران نسبت به آن گمراه شدهاند رهنما مىشود و قائم ناميده شده است زيرا به حق قيام مىنمايد . » « 2 »
6 . محمد بن على سلمى مىگويد : امام باقر عليه السّلام فرمود : « همانا مهدى ، مهدى ناميده شده است زيرا به امرى پنهان و آنچه در دل مردم نهفته است رهنما مىشود . . . » « 3 »
گفتار ما
هرچند تمام اين روايات در صدد توضيح معنى كلمات « قائم » ، « منتظر » ، و « مهدى » هستند امّا هركدام معنايى جدا از معناى ذكر شده در روايات ديگر را بيان مىكنند ولى در عينحال با اندكى دقت معلوم مىشود كه بين اين معنيهاى متعدد و مختلف منافاتى وجود ندارد .
شايسته است خواننده محترم در بعضى عبارات حديث اول دقت بيشترى به خرج دهد ؛ عبارت « لأنّه يقوم بعد موت ذكره و ارتداد أكثر القائلين » ، « او پس از اينكه ياد و نامش از ميان مىرود و بيشتر معتقدان به او از دين و اعتقاد به آن حضرت برمىگردند قيام مىكند » كه در توضيح معنى قائم آمده است ، و عبارت « فينتظر خروجه المخلصون » ، « دينداران و خداجويان ناب منتظر خروج او مىمانند » كه در توضيح معنى منتظر آمده است ، از عبارات شايسته دقت و تفكر هستند . « 4 »
هامش
( 1 ) . اثبات الهداة ، ج 3 ، ص 526 ، روايت 426 .
( 2 ) . اثبات الهداة ، ج 3 ، ص 555 ، روايت 593 .
( 3 ) . اثبات الهداة ، ج 3 ، ص 573 ، روايت 711 .
( 4 ) . طول كشيدن بيش از انتظار زمان غيبت حضرت مهدى عليه السّلام ، گسترش بىحد و حساب ظلم و فساد در عالم و به لب آمدن جانها ، كار را به جايى مىرساند كه حتى متدينين و معتقدان به امامت حضرت مهدى ، نااميد شوند و بگويند اگر مهدى وجود داشت بايد ظاهر مىشد پس معلوم مىشود خبرى نيست . در اين جاست كه از ايمانهاى معمولى و اخلاص مخلصين ( با كسره لام ) هم كار چندانى ساخته نيست و فرياد متى