وَ لَمَّا يَأْتِهِمْ تَأْوِيلُهُ
« 1 » امام سجاد عليه السّلام در پاسخ سؤال شخصى كه علّت پوشيده ماندن ذات پروردگار بر آفريدهها را جويا شده است مىفرمايد : « زيرا كه خداوند تبارك و تعالى آفرينش انسان را بر گونهاى از جهل استوار فرمود . » « 2 »
در وصف همين نادانى انسان است كه جملاتى از اين قبيل از امير المؤمنين عليه السّلام نقل شده است كه فرمود : « مردم دشمن آن چيزى هستند كه حقيقت آن را درك نكردهاند » ، « 3 » « انسان دشمن چيزى است كه حقيقتش را نفهميده است » ، « 4 » « نادان از آنچه دانشمند درستانديش به آن خو گرفته مىهراسد . » ، « 5 » « هركس از دانشى بى خبر باشد با آن دشمنى مىورزد » ، « 6 » و « هركس بالاترين حد دانش را براى خود ادعا كند ، آخرين مرتبه نادانى را از خود بروز داده است . » « 7 »
هدف اين مقدمه توجه دادن خواننده محترم به اين مطلب است كه : بيشتر آنچه در اين كتاب عرضه شده است از چيزهايى است كه آنطور كه بايد ، براى مسلمانان و حتى براى بيشتر شيعيان مذهب جعفرى عليه السّلام روشن نشده است و از همينرو ، هركس آنگونه كه خود مىفهمد و مىپسندد آن را سمتوسو داده و صورتبندى مىكند .
آرى ، اين مسلّم است كه ، ما شيعيان چون معتقديم كه پيامبر و ائمه - صلوات اللّه عليهم اجمعين - داراى مقام خلافت اللهى و مرتبهء ارتضاء نزد پروردگار هستند ، « 8 » - و حق هم همين است - بهطور قطع و يقين مىدانيم كه گفتار آن بزرگواران بدون علت و ساختگى نيست ، بلكه سخنشان نور و روشنىبخش ، كار و عملشان هدايت انسانها ، رتبه و منزلتشان حقيقت و راستى ، گفتارشان حكمت و درستى بدون ترديد و انديشه و نظرشان عين دانش و متانت و اطمينان و وقار است و از همين روست كه كلامشان را كلامى راست و درست مىدانيم و آنچه را نمىدانيم در پهنهء وسيع دانش ايشان كه به
هامش
( 1 ) . يونس : 39 - چنين نيست بلكه آنچه را دامنهء دانششان به آن نمىرسد و حقيقت و باطن آن را درنيافتهاند دروغ و نادرست معرفى مىنمايند .
( 2 ) . بحار الانوار ، ج 3 ، ص 15 ، روايت 2 .
( 3 ، 4 و 5 ) - غرر و درر موضوعى ، باب جهل .
( 6 و 7 ) - غرر و درر موضوعى ، باب علم .
( 8 ) . مقصود مقامى است كه طبق آيه شريفه سورهء جن - كه قبلا مؤلف محترم اشاره فرمودند - خداوند صاحبان اين مقام را بر آنچه از اسرار غيب كه بخواهد مطلع مىنمايد . مترجم