كه خداوند به وسيلهء او زمين را از كفر و انكار حق پاك مىكند و آن را از عدل و داد سرشار مىنمايد ، او همان كسى است كه ولادتش از مردم پنهان و جسمش از ديدهء آنها غايب است . » « 1 »
8 . ابو بصير مىگويد : امام صادق عليه السّلام دربارهء آيهء :
هُوَ الَّذِي أَرْسَلَ رَسُولَهُ بِالْهُدى وَ دِينِ الْحَقِّ لِيُظْهِرَهُ عَلَى الدِّينِ كُلِّهِ وَ لَوْ كَرِهَ الْمُشْرِكُونَ *
« 2 » فرمود : « به خدا قسم ، حقيقت و باطن آيه تاكنون نازل نشده و نازل نخواهد شد تا اينكه امام قائم خروج كند ، و آنگاه كه امام قائم عليه السّلام خروج كند هيچ شخص كافر به خداى بزرگ يا منكر امام ، باقى نمىماند مگر اينكه از خروج امام عليه السّلام ناراحت است و كار به جايى مىرسد كه اگر كافرى در دل سنگ بزرگى پنهان شده باشد آن سنگ ، خطاب به ياران امام عليه السّلام صدا مىزند : « اى مؤمن ، در دل من شخص كافرى پنهان شده است ، مرا بشكن و او را بكش . » « 3 »
9 . امام حسن عليه السّلام فرمود : امير المؤمنين عليه السّلام فرمود : « در آخر الزمان و دوران سختى و شدت روزگار و نادانى مردم ، خداوند مردى را برمىانگيزد و او را به وسيله فرشتگان يارى مىكند و يارانش را حفظ مىنمايد و با آيات الهى مدد مىكند و بر مردم زمين مسلط مىسازد تا اينكه به ميل خودشان يا با ناخوشى به دين خدا سر تسليم فرود مىآورند ، او زمين را از دادگرى و روشنى و عقل و منطق و دلايل واضح و روشنگر ، پر مىكند و سرتاسر زمين تسليم او مىشوند بهطورى كه هر كافرى ايمان مىآورد و هر بدكارى نيكوكار مىشود و در تحت حكومت او درندگان در صلح و مسالمت زندگى مىكنند . » « 4 »
10 . طبرسى در مجمع البيان در تفسير آيهء
لِيُظْهِرَهُ عَلَى الدِّينِ كُلِّهِ *
مىنويسد : زراره و ديگران از امام صادق عليه السّلام نقل كردهاند كه فرمود : حقيقت و باطن اين آيه هنوز نيامده است ، وقتى قائم ما قيام كند هركس او را درك كند حقيقت اين آيه را مىبيند ، و تا
هامش
( 1 ) . اثبات الهداة ، ج 3 ، ص 478 ، روايت 175 .
( 2 ) . توبه : 33 و صف : 9 - او خدايى است كه پيامبرش را براى هدايت مردم به دين حق برمىانگيزد تا بر تمام اديان پيروز شود ، هرچند مشركان آن را ناخوش دارند .
( 3 ) . اثبات الهداة ، ج 3 ، ص 492 ، روايت 239 .
( 4 ) . اثبات الهداة ، ج 3 ، ص 524 ، روايت 414 .