معصومين نسبت داده شده براى ما مشكل است ، اما قبول اينكه خداوند مقدّر كرده باشد كه روزى اين حوادث ، اتفاق بيفتد هيچ اشكالى ندارد ، كما اينكه در گذشته ، امور خارقالعادهاى در جهان اتفاق افتاده كه اگر به گفتار كسانىكه آنها را مشاهده كردهاند يا اخبارش را نقل كردهاند اعتماد نداشتيم ، يا آثار باقيمانده از آن را نمىديديم ، ممكن نبود آنرا باور كنيم ، نسبت به مسائلى كه در آينده ممكن است اتفاق بيفتد عينا همين وضع وجود دارد - و بعيد بودن و غيرممكن به نظر رسيدن چيزى ، نبايد ما را يكسره به وادى انكار بكشاند - بهخصوص آنكه كسىكه از اين امور خبر داده است به حقايق عالم و آنچه بوده و هست و خواهد بود آگاه است .
ثانيا : ممكن است مقصود از نشانههايى كه براى دجال ذكر شده است كنايه از وسايل و ابزار پيشرفته امروزى مثل هواپيماها ، موشكها ، قمر مصنوعى ، راديو ، تلويزيون و يا دستساختههاى ديگر انسان كه هنوز به ميدان اختراع پا نگذاشته يا حتى مخترعش متولد نشده است باشد ، و بنابراين احتمال ، امام عليه السّلام با چشم حقيقت بين خويش ، آنچه را در دورهء نزديك به زمان ظهور واقع مىشود مشاهده فرموده است ، امّا چون مردم آن دوره فهم و درك اين پيشرفتها را نداشتهاند و تصور آن برايشان ميسّر نبوده است امام عليه السّلام با اين تعبيرات به آنها اشاره فرموده است ، و هرچند بعضى از جملات حديث ، با اين بيان سازگارى ندارد اما در هرحال چنين احتمالى مردود نيست .
در هرحال صرفا به خاطر عجيب و غريب بودن اين مسائل و امكان بحث و مناقشه و خدشه وارد كردن در سند احاديث ، نمىتوان مضامين اينگونه روايات را انكار كرد ، زيرا در رواياتى كه از پيامبر و اهل بيت عليهم السّلام نقل شده است نظير اين مطالب ، بسيار زياد است .
الشموس المضيئة في الغيبة والظهور والرجعة (ظهور نور) (فارسى) — صفحة 131
مساهمون: الشيخ علي سعادت پرور (پهلوانى تهرانى)
ص١٣١