پيدا شدن دستى در آسمان ، از امور حتمى است . » « 1 »
6 . ابو هاشم جعفرى مىگويد : نزد حضرت امام محمد تقى عليه السّلام نشسته بوديم صحبت از سفيانى و حتمى بودن ظهور او - در روايات - به ميان آمد . به امام جواد عليه السّلام عرض كردم : « آيا در امر حتمى بداى الهى جارى مىشود ؟ » فرمود : « آرى » عرض كردم : « آيا نمىترسيد كه در قيام قائم بدا جارى شود » فرمود : « قيام قائم ، ميعاد است و خداوند از وعده تخلف نمىفرمايد : « و اللّه لا يخلف الميعاد » . « 2 »
گفتار ما
اينها بخشى از احاديثى بودند كه بيانگر نشانههاى حتمى ايام نزديك ظهور حضرت حجّت عليه السّلام هستند ، امّا تمام اين نشانهها ، چه حتمى و چه غيرحتمى ، بر حسب اينكه در قضاء الهى رقم خورده باشند يا در قدر الهى تعيين شده باشند ، قطعى تخلّفناپذير نيستند و قابل تغييرند و مشيت و بداى الهى ممكن است در آنها جارى شود و اساسا هيچكدام واقع نشوند ، چنان كه در قرآن كريم فرموده است : « خداوند آنچه را بخواهد از صفحهء وجود پاك مىكند و آنچه را بخواهد برقرار مىنمايد و ام الكتاب و لوح اصلى حاكى از هستى و عدم نزد اوست . » « 3 » و حديث ابو هاشم جعفرى كه در آخر همين روايات نقل شد شاهد ديگرى بر اين مطلب است .
آرى ، قيام قائم عليه السّلام از چيزهايى است كه بدا در آن جارى نمىشود ، زيرا قيام قائم از مصاديق ميعاد است و خداوند ميعاد را قطعا عملى مىسازد .
12 - 2 : ويژگىهاى حسنى ، يمانى ، سفيانى ، و دجّال
الف . حسنى
روايات
1 . مفضل بن عمر مىگويد : امام صادق عليه السّلام فرمود : « . . . سپس حسنى ، جوان خوشچهره و نورانى از طرف ديلم خروج مىكند و با صدايى رسا فرياد مىكند : « اى
هامش
( 1 ) . بحار الانوار ، ج 52 ، ص 233 ، روايت 98 .
( 2 ) . اثبات الهداة ، ج 3 ، ص 740 ، روايت 123 .
( 3 ) . رعد ، 39 :يَمْحُوا اللَّهُ ما يَشاءُ وَ يُثْبِتُ وَ عِنْدَهُ أُمُّ الْكِتابِ