به حكومت بر مردم دست يابد و طورى نباشد كه گروهى بگويند : « اگر ما حكومت داشتيم به عدالت رفتار مىكرديم . » آنوقت است كه قائم به حق و عدل قيام مىكند . » « 1 »
گفتار ما
نشانههايى كه براى ظهور حضرت قائم عليه السّلام ذكر شده است بر دو نوع است : حتمى و غيرحتمى .
هرچند تعبير « نشانههاى غيرحتمى » در روايات نيامده است ، امّا از آنجا كه بعضى از نشانهها ، در روايات ، به نشانههاى حتمى موسوم شدهاند ، نشانههاى ديگر را نشانههاى غيرحتمى ناميدهاند . آنچه در اينجا ذكر كرديم و آنچه در حوادث مربوط به قرآن و سنت و مسلمانان و طرفداران باطل نقل شد بيانگر نشانههاى غيرحتمى هستند .
در اين زمينه ، روايات ديگرى نظير ، روايت عمار ياسر ، « 2 » روايت عامر بن واثله ، « 3 » روايت جابر جعفى ، « 4 » روايت جذّام بن بشير « 5 » و روايت معاويه بن سعيد ، « 6 » و نيز بيانى از ارشاد مفيد در مورد نشانههاى قبل از قيام قائم عليه السّلام ، كه شيخ حر عاملى در اثبات الهداة آن را نقل كرده ، « 7 » وجود دارد كه به خاطر جلوگيرى از به درازا كشيدن مطلب از نقل آنها خوددارى نموديم .
در اين روايات نكته قابل وجهى وجود دارد و آن اينكه : گرفتگى ماه در پنجم ، و گرفتگى خورشيد در پانزدهم و طلوع خورشيد از مغرب - كه در امور حتمى آمده است - و توقف خورشيد ، درواقع از آيات الهى هستند و با محاسبات معمول سازگارى ندارند از همينرو فرمودهاند : « از زمان هبوط آدم تاكنون چنين اتفاقى نيافتاده است . » و « در آنموقع ، حساب منجمين به هم مىريزد . »
هامش
( 1 ) . اثبات الهداة ، ج 3 ، ص 738 ، روايت 111 .
( 2 ) . بحار الانوار ، ج 52 ، ص 207 ، روايت 45 .
( 3 ) . بحار الانوار ، ج 52 ، ص 209 ، روايت 48 .
( 4 ) . اثبات الهداة ، ج 3 ، ص 727 ، روايت 51 .
( 5 ) . اثبات الهداة ، ج 3 ، ص 727 ، روايت 52 .
( 6 ) . اثبات الهداة ، ج 3 ، ص 730 ، روايت 69 .
( 7 ) . اثبات الهداة ، ج 3 ، ص 740 ، روايت 11 .