زرتشتى « 232 » متولد شده بود ، و خود را ابن مقفع ناميد به خاطر بياوريم . او شرحى عربى از خوذاى - نامگ ( خداى - نامه ) به وجود آورد ، « 233 » كه سرانجام طرحى براى شاهنامهء فردوسى « 234 » شد . در كنار اينها ترجمههاى بسيار ديگرى به وجود آمد ، كه در ميانشان كليله و دمنه ( از پنجه تنتراى هندى ) و نيز ادبيات بسيار غنى آموزشى - اخلاقى ( همان گونه كه خصيصهء محافل فرهنگى ايرانى است ) بخصوص جلوهگر شد . « 235 » بسيارى از اين آثار امروزه از ميان رفته است ولى ما حد اقل از طريق عناوينشان آنها را مىشناسيم . « 236 » برخى از آنان نيز هنوز در عناصر ايرانى هزار و يك شب قابل تشخيص است . « 237 »
لازم به توضيح نيست كه تأثيرات ايرانى - كه اصولا در زمانهاى اخير بدان
هامش
( 232 ) . او همچنين نوشتهء جدلآميزى دربارهء اسلام دارد . رجوع كنيد به :
( كتابشناسى شماره 516 )Brockelmann , GAL , SI 237 ( 8 ) . - Guidi , lottaو به گمان( Contributo , wie S . 289 , A . 7 ) : Michelangelo Guidiوى در اعتقاداتش مانوى بود .
( 233 ) . ابن خلكان / چاپ ووستنفلد ، ج 2 ، ص 125 - دسلن ، ج 1 ، ص 121 و اقبال :
ابن مقفع ( برلين 1926 ) ؛Ahmed Ates in den EI , turk . VI 864 - 868 ; Inostrancev , S . E . 25 - 31 ;بيشتر رجوع كنيد به : - . ( فهرست كتابهاى ترجمهشده )Sadighi 71 - 73 Brockelmann , GAL , Suppl . I 234 - 237 ; Fuck 31 f .( 234 ) . اين تغيير عنوان بدين جهت به وجود آمد كه لغت ايرانى ميانه « خوذاى » ( سرور ) در ايرانى نو فقط بهعنوان نام ويژهاى براى « خدا » به كار مىرود و بدين گونه ممكن بود سوء تفاهم خطرناكى به وجود آيد . رجوع كنيد به :
جلد اول كتاب حاضر ، ص 424 ، پاورقى 5 .
( 235 ) . براى جعفر برمكى ابياتى سروده شده است : جهشيارى : كتاب الوزراء ، ص 259 . - و نيزEdward Denison Ross : Ibn Mugaffc and the Burzoelegend , S . 503 - 505 -( مانند ص 340 ، پاورقى 3 جلد اول كتاب حاضر ) .
( و نيز يادداشتهاى بيرونى درباره آنچه كه توسط ابن مقفع بدان افزوده گرديده است ) . براى ادبيات آموزشى رجوع كنيد به :Inostrancev , S . E . 15 - 22 ,كه در آن به طور مفصل راجع به تأثير ادبيات آموزشى بر آداب و ادبيات عرب بحث شده است .
( 236 ) . از الفهرست ابن النديم . ص 244 و بعد . و نيز همانجا ، ص 305 و بعد . ادبيات محاورهاى ايران كه به عربى برگردانده شده است ؛ ص 314 و ادبيات مجهول المصنف . - و نيزInostrancev , S . E . 31 - 38 , wiet 155 - 160( 237 ) - همچنين خلاصهاى سطحى از تأثيرات ادبيات ايران در :Corlo Alfonso Nallino : Tracce di Opere greche giunte agli Arabiper trafilaو نيز رجوع كنيد بهSharif 24 - 28 . - Pehlevica'' ( In Racc . VI 285 - 303 ) ; Brockelmann , GALI 201 ff ; SI 362 ff .