مقيم نيشاپور ) « 11 » و نيز نام بيرونى ( 440 - 362 ه / 1048 - 973 م ) « 12 » از خوارزم و همچنين نام ابن سينا ( 428 - 370 ه / 1037 - 980 م ) از بلخ ( در بخارا پرورش يافت ) « 13 » ذكر شده است . همه جا كتابخانههاى غنى در دسترس اين دانشمندان قرار داشت ؛ بيش از همه در نيشاپور و نيز در بخارا - كه ابن سينا فعاليت داشت - همچنين در مرو - كه در آن خزاين « 14 » باقىمانده از قرون پيش از اسلام تا زمان ياقوت 614 ه / 1217 م وجود داشت « 15 » - نيز مشهور بود « 16 »
مثال سامانيان به زودى مورد تقليد قرار گرفت . حتى سلسلههاى كوچك خوارزم « 17 » و گرگان « 18 » و سيستان « 19 » و كرمان « 20 » در التفات به دانشمندان ، در حمايت از
هامش
- ابو زيد دبوسى حنفى بنيانگذار علم الخلاف اهل دبوس بين بخارا و سمرقند كه در بخارا زندگى مىكرد ( متوفى 30 / 429 ه - 39 / 1038 م ) : همان كتاب ، ج 4 ص 19 - دسلن ج 1 ، ص 355 . - همچنين شمارى از اين گونه دانشمندان در :Wiet 148 - 153.
( 11 ) . ابن خلكان / چاپ ووستنفلد ، ج 8 ، ص 96 و بعد .
( 12 ) . اهميّت و اعتبار بيرونى بهعنوان متفكر ، در اين مجموعه بررسى شده است :
( كتابشناسى شماره 120 )V . Ju . Zachidov in dem Sammelbande Biruni , S . 30 - 54 .( 13 ) . ابن خلكان / چاپ ووستنفلد ، ج 2 ، ص 130 و بعد - دسلن ج 1 ، ص 224 و بعد .
( 14 ) .Krymskyj I 842 , Anm . 3 .( 15 ) . ياقوت : معجم البلدان ، ج 4 ، ص 590 و بعد ؛ ابن بطوطه : رحله ، ج 3 ، ص 80 ؛ ناصر خسرو : سفرنامه ، ضميمه به زبان فرانسه ، ص 274 -Wiet 158 - 160 f . ; Mez 164 mit Anm . H.
( 16 ) . رجوع كنيد به ابن ابى اصيبعه ، چاپAug , llr , Konigsberg 1884 , Bd II , S . 4. يا ابن خلكان / چاپag، ج 1 ، ص 152 و بعد - دسلن ج 1 ، ص 441 - وOlga Pinto : The libraries of the Arabs during the time of the Abbasids'' , in der Islamic Culture III S . 210 - 243 ; ( 192 g )( همچنين براى شهرهاى ايرانى به ص 225 در همان كتاب )( 192 g ) , S . 210 - 243حبيب زيات : « الوراقة و الوراقون فى الاسلام » در : مشرق( VII - IX 1947 ) 16 / 3، ص 350 - 305 - آيا سليمان ظهير در مقاله زير به گذشته نيز اشاره مىكند ، نمىدانم :Les bibliotheques de l'Iran'' , in der Revue de l'Acad . arabe de Damas , 23 / 2 ( 1 . IV 1948 ) , S . 382 - 401 .( 17 ) .Tolstov , Civ . 267 - 270( 18 ) . حدود العالم من المشرق الى المغرب ، ص 5 ( در حدود 369 ه / 980 م ) و نيز :Krymskyi I 114 .و نيز :Brockelmann , GAL I , 334 .( 19 ) . تاريخ سيستان ، ص 342 ( سال 374 ه / 984 م و بعد ) ؛ ابن اثير : كتاب الكامل فى التاريخ ، ج 9 ، ص 60 ( سال 393 ه / 1003 م و بعد ) .
( 20 ) . محمد بن ابراهيم : تاريخ آل سلجوق ( نجوم : 7 - 536 ه / 1142 م ) ، ص 32 و بعد ( كتابخانه ) .