مىشد . « 305 »
در ميان فعاليتهاى مربوط به تهيه مواد غذايى ( نانوايى و غيره ) - كه به علت روزمره بودن ، ذكرى از آنها نشده است - فقط از تهيه انواع شيرينى « 306 » در شرق شهرتى قديمى دارد ، سخن رفته است .
كارگاههاى صنعتكاران ، همان گونه كه به طور كلى در شرق تا ايام جديد معمول بوده است ، در محوطهء نزديك بازارها قرار داشت . « 307 » اين صنعتكاران مسلما داراى تشكيلات صنفى نيز بودهاند . « 308 » علاوه بر آن يكى از حكام طبرستان در سال 148 ه / 765 م هنرمندان سرزمين خود را در يك مكان تمركز داد « 309 » ، كه بعدها روش او نمونهاى شد كه مغولان - بهويژه تيمور در سمرقند - به مقياس وسيعى از آن اقتباس كنند .
معادن
ايران ، براى اقتصاد امپراتورى خلفاء ، علاوه بر تهيه محصولات كشاورزى و توليدات صنعتى ، به علت داشتن معادن نيز اهميت بسيار داشت . بايد دانست كه البته توزيع جغرافيايى معادن تا حدود زيادى در چگونگى توزيع كارگاهها و فعاليتهاى صنعتى نيز مؤثر بود . « 310 »
هامش
- معجم البلدان ، ج 1 ، ص 183 ( اردبيل ) . - درباره خلنگ رجوع كنيد به : ابن فضلان : سفرنامه / چاپ طوغان ص 214 و بعد ( در حاشيه پاراگرافc73 ) .
( 305 ) . حدود العالم ، ص 134 ( سارى [ يه ] ) در طبرستان ) . - و نيز. Schwarz VII 872( 306 ) . خوره در فارس : مقدسى : احسن التقاسيم ، ص 434 .
( 307 ) . ابن حوقل : المسالك و الممالك ، قبل ما 2 ، ص 432 . - و نيز :Jakubovskij , Mach . 66 f .( 308 ) . متأسفانه توضيحات دقيقى در اين مورد موجود نيست - رجوع كنيد به :Bernard Lewis : The Islamic Guilds , in der Economic History Review 1937 ;( درباره تأثير مسلّم خصوصيات اصناف بر روى اسماعيليه اشاراتى دارد . - چيزى كه با تأثير بعدى فتوت بر اصناف دوره عثمانى قابل مقايسه است ) .
( 309 ) . ابن اسفنديار : تاريخ طبرستان ، ص 115 .
( 310 ) . در اولين وهله نتيجه حاصل شده بهعنوان مداركى براى نقشه آخر كتاب به كار رفته است . در اينبارهSchwarz