مىكردند ، وابسته بود ) . « 236 »
شاهزادگان دربار خلفاء ، بيشتر ولايتعهدها ، بنا بر عادت كهن ايرانى از عصر هخامنشى ، « 237 » اشكانى ، « 238 » و ساسانى ، « 239 » ( كه حتى در سدههاى بعد نيز ادامه يافت ) ، « 240 » ادارهء استان شمالى شرقى ( خراسان / بلخ و نيز سيستان ) را بر عهده داشتند . « 241 » ( محمود غزنوى بعدها اداره استانى كه دربارش در آن قرار داشت را به طور صورى به سه پسر خردسال خود واگذار كرد ) . « 242 »
اگر توارث مشاغل دولتى به سرعت به رسميت شناخته شد ، در اين امر ، سهم اين عقيده كه اعضاء يك خاندان با سنتها و تجربيات ادارى براى رهبرى ادارات بهويژه مناسب خواهند بود ، آشكار است . برداشتى كه به طور يقين در بسيارى موارد با واقعيت تطابق داشت . كرارا به حكامى كه براى اداره ولايات عازم بودند ، تأكيد مىشد كه امور ادارى را با دقت انجام دهند رفاه رعايا ، خدمات به كل
هامش
( 236 ) . طبرى ، تاريخ 3 ، ص 2203 ( سال 288 ه / 901 م در آذربايجان ) .
( 237 ) .Diodor XI 69 .، ( اردشير اولHerodot IX 113 ( XerXes I.
( 238 ) .Jacob Burckhardt : Die Zeit Konstantins des Grossen , Wien o . I . ( phaidon - Verlag ) ( um 1930 ) , S . 39و حمزه اصفهانى : تاريخ سنى ملوك الارض و الانبياء ، ص 36 و بعد -S . 39( 239 ) .Christensen 96 f ; Hans Heinrich Schaeder : Fu - lin 73 ( in Iranica , Berlin 1934 , S . 28 - 88 - Abh . Ges . Wiss .و نيز رجوع كنيد -Gott . Phil . - hist . Kl . , III . F . Nr . 10 ) ; Noldeke , Tab , 103 ; Erdmann , Eberdarst . 357 . Noldeke Aufs . 97 - 104 .( 240 ) . براى عصر مغول : - .Spuler , Ilch . 337براى عصر صفوى : سال 922 ه / 1516 م وليعهد سهساله نشده يعنى طهماسب حكومت سراسر خراسان را دريافت داشت . رجوع كنيد به :Hellmut Broun : Ahval - i Sah Ismail , line unerschlossene Darstellung des Lebens des 1 . Safaviden - Schahs ,- .masch . Schr . Diss . Cottingen 1945 , S . 64 , 68 , 70 ( Bl . 31 b und 33 a der Hdschr . )براى سال 963 - 943 ه / 1556 - 1536 و حدود سال 993 ه / 1585 ) ، رجوع كنيد به :Brockelmann , Cesch . 291 f .( 241 ) . ابن اثير : الكامل ، ج 6 ، ص 53 ، 68 ( مأمون توسط هارون الرشيد 181 ه / 797 م ) ؛ همان كتاب ، ج 8 ، ص 70 ( سال 319 ه / 931 م ) ( مقتدر به پسرش : فارس ، كرمان ، سيستان و مكران ) همان كتاب ، ج 8 ، ص 193 ( سال 357 ه / 968 م عضد الدولة پسرش در كرمان ) .
( 242 ) . بيهقى : تاريخ ، ص 106 ( سال 401 ه / 11 - 1010 م ) .