مقابل فقرا « 1 » ياد مىگردد . شيرازيان - و شبيه آنان نيز كرمانيان « 2 » - به اطاعت و صبر « 3 » ، به بلاغت و هشيارى « 4 » و و در عين حال به بخل و تزوير « 5 » معروف بودهاند .
دربارهء زنان سيراف ، بخصوص نامساعد قضاوت مىشود « 6 » .
از شهرهاى شمالى ، رى « شهر شرارت » « 7 » . ناميده مىشد ؛ اهالى جبال ( سرزمين قوم ماد ) به خوش منظرى و دانش و تربيت « 8 » ، ولى به علت متغير بودن آبوهواى آن ، نيز به پست طبعى « 9 » معروف بودهاند . خراسانيان عموما مورد احترام قرار مىگرفتند و در جنب قوّت اندام ، به قدرت قضاوت ، بلندطبعى ، جديّت و وقار ، و استعداد انتقاد « 10 » ، ستايش مىگشتند و به ناآرامى و دشوارى در معاشرت « 11 » نكوهش مىشدند . خود خراسانيان نيز به هوشيارى خويش آگاه و بدان مفتخر بودند و جوانمردى از محاسن و حرص به مال و منال « 12 » از معايب آنان بود . اهالى مرو بخيل محسوب مىشدند « 13 » . نيشابور ، پايتخت خراسان ، به شهرى
هامش
( 1 ) - رشيد الدين ( فهرست : 157 ) ، ج 1 ، ص 220 ، پاورقى 66 .
( 2 ) - مقدسى ( احسن التقاسيم ) ، ص 469 .
( 3 ) - مرجع سابق ، ص 448 به بعد ( با احاديثى مبنى بر مدح آنان ) .
( 4 ) - حدود العالم ( فهرست : 36 ) ، ص 126 ( به استناد اصطخرى ) ؛ جاحظ ( كتاب البيان ، فهرست : 258 ) ، ج 3 ، ص 5 برابر با جاحظ ( فهرست : 259 ) ص 32 .
( 5 ) - مسعودى ( مروج الذهب ) ، ج 3 ، ص 128 به بعد .
( 6 ) - مقدسى ( كتاب احسن التقاسيم ) ، ص 427 .
( 7 ) - رجوع كنيد به :Mez 387 .بر اساس تاريخ بغداد ( خطى موجود در پاريس ، برگ 15 الف ) ؛ در اينجا نيز عقايد زيادى دربارهء ملل غير ايرانى ديده مىشود .
( 8 ) - حدود العالم ( فهرست : 36 ) ، ص 131 . - و نيز :Schwarz VII 829 , 847 - 851 .- مجموعهاى از مدايح و محاسن قمىها ( بخصوص از طرف ائمهء اطهار ) در تاريخ قم ( ص 90 تا 100 ) گرد آمده است ، ولى چون اين محاسن در كتابى ذكر گشته كه عامدا دربارهء تاريخ اين شهر تنها ، گفتگو مىكند ، آنها را نمىتوان با قضاوتهايى كه در كتب نسبتا بىطرف مذكور گشته است ، مقايسه نمود .
( 9 ) - مسعودى ( مروج الذهب ) ، ج 3 ، ص 128 .
( 10 ) - مسعودى ( مروج الذهب ) ، ج 3 ، ص 128 .
( 11 ) - طبرى ، رديف 2 ، ص 1355 ( سال 717 برابر 100 هجرى ) ؛ - ياقوت ، ج 3 ، ص 408 .
( 12 ) - رجوع گردد به :Mez 387 .براساس تاريخ بغداد .
( 13 ) - جاحظ ، خ بخلاء ، ص 18 به بعد ( تحقيق و نشر اين كتاب با اين مشخصات :( Gerlof van Vloten , Leiden 1901 .برابر با( Rescher I 281 ff .؛ - ياقوت ، ج 8 ، ص 34 ؛ - عقد الفريد ، ج 1 ، صفحات 231 ، 242 ( در مورد تمام خراسانيان ) ، ج 3 ، 227 ( در مورد مرو ) .