اوضاع و مناسبات قومى
حس مليت « 1 »
از نظر تاريخ جهانى مهمترين نتيجهاى كه فتح عرب در نيمهء اول قرن هفتم ( اوايل قرن اول هجرى ) داشت وارد نمودن ايران و اهالى آن به دنياى اسلامى يعنى به يك جامعهء واحدى مىباشد كه از ملل مختلف تشكيل شده بود : مللى كه از حيث شرايط اساسى تاريخى و مذهب و فرهنگ به كلى باهم متفاوت بودند .
برحسب ظاهر تضادهايى كه در طى قرونى بين ايران از طرفى و بين دولت رم - و بعدا دولت بيزانس - وارثان دورهء يونانى ( از زمان اسكندر تا 30 سال قبل از ميلاد دورهء
Hellenisme
) از طرف ديگر وجود داشت به واسطهء تسلط عربها تعديل يافت و به وسيلهء گرد آمدن همهء اين اراضى در تحت يك دولت واحد
هامش
( 1 ) - براى اطلاعات عمومى در اين زمينه رجوع كنيد به :
مقالهء اخير نظرى كلى جديدى دربارهء اساس جهانبينى اسلامى با دلايلى متقن به دست مىدهد ؛ صفحات 265 تا 272 مخصوص به زمان بعد از محمد ( ص ) است .