تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ ايران در قرون نخستين اسلامى ( فارسي ) — صفحة 406

مساهمون:

ص٤٠٦
عباسى « 1 » ، خود دفتر جداگانه‌اى دارد . تغيير اسامى اشخاص مىبايستى از جهتى با خواستهء خود عباسيان تطبيق مىنمود : در هر حال برحسب اخبار رسيده ابو مسلم با رها نمودن نام سابق ايرانى خود اين نام ابو مسلم را بنا به خواستهء صريح ابراهيم عباسى و به علامت تأمين موفقيت ، بر خود نهاده است « 2 » . همچنين مردم به رؤساى خود و به شخصيت‌هايى كه مصدر امور بوده‌اند نسبت به مورد و موقع آنان القابى زينت‌بخش « 3 » و يا تحقير و اهانت‌آميز مىدادند « 4 » ؛ القابى كه خود آنان نيز اغلب از آن اطلاع مىيافته‌اند . - به تقليد « 5 » ساسانيان گاهگاهى اميران نيز عنوانى را به‌منزلهء نام شخصى براى خود مىپذيرفتند « 6 » . براساس اين عادات ، القابى در بين ايرانيان و تركان به ظهور پيوست كه در حدود سال 900 ( برابر 287 هجرى ) در دربار خلفا به وجود آمد « 7 » و بعدا از
هامش
( 1 ) - طبرى ، رديف 2 ، ص 1588 ؛ - ابن اثير ، ج 5 ، ص 72 ؛ - در اين مورد نيز رجوع كنيد به ص 64 از همين كتاب . ( 2 ) - ابن اثير ، ج 5 ، ص 94 ؛ - ابن خلكان ( وفيات ، فهرست : 109 ) ، ج 4 ، ص 70 ، برابر با ابن خلكان ( فهرست : 110 ) ص 393 . ( 3 ) - مثل لقب ذو اليمينين كه مأمون به سپهسالار فاتح خود ، طاهر [ طبرى رديف 3 ، ص 830 ؛ - عوفى ( جوامع الحكايات ) ، ص 203 ، شمارهء 1385 ؛ - سمعانى ( كتاب الانساب ، خطى ) ، ص 240 ، ظهر به بعد ] و لقب ذو الرياستين كه به وزير خويش فضل بن سهل مىدهد ، در زمرهء تسميه به اسم خاص نبوده است : طبرى ، رديف 3 ، ص 841 ؛ سمعانى ( كتاب الانساب ، خطى ) ، ص 240 ، ظهر ؛ - ابن اثير ، ج 6 ، ص 85 . - اشراس ، والى خراسان ( از سال 727 / 728 برابر 109 هجرى ) به‌موجب درستكارى خويش ، لقب « الكامل » يافت : طبرى ، رديف 2 ، ص 1504 به بعد ؛ - و نيز رجوع كنيد به لغتنامهء آن ، صفحهء :CLXV( 4 ) - مانند يك واليى در خراسان ، حدود سال 700 ( برابر سال 81 هجرى ) : طبرى رديف 2 ، صفحات 1500 ، 1504 به بعد ؛ يكى از افسران ارشد سامانيان ، سال 960 ( برابر 349 هجرى ) : ابن اثير ، ج 8 خ ص 176 . ( 5 ) - در اين باره رجوع كنيد به :Vladimir Minorsky : The Guran , S . 80 ( Im BSOAS XI / 1 , 1943 , S . 75 - 100 ) .( 6 ) - حدود سال 1093 ( برابر 486 هجرى ) پسران قاورد از كرمان ، « كرمان‌شاه و توران‌شاه » ، ناميده مىشدند : تاريخ سلجوقيان كرمان ( فهرست : 175 ) ، ص 13 . ( اسم توران‌شاه در اين نواحى جنوبى بعدا نيز به صورت علم خاص ديده مىشود :( Spuler Ilch . 147 .دربارهء اينكه اسامى مقامات و مناصب بعدا به صورت علم خاص درمىآمدند رجوع كنيد به :Justi , Namb . VIII , 197 .( تحت نام مرزپان ) . ( 7 ) - رجوع كنيد به :Mez 133 .