از نامداران لايق مسلمان را بر خود « 1 » و يا بر پسران « 2 » خود مىنهادند : در اثر فرماندارى سلم بن زياد در خراسان ( از سال 684 / 685 برابر 65 هجرى ) بيست هزار كودك در آن زمان به اسم اين فرماندار محبوب يعنى سلم ناميده شدند « 3 » ( البته در اين مورد بايد به اين نكته هم توجه داشت كه نام سلم در عين حال نام يكى از دلاوران داستانهاى پهلوانان باستانى ايران بوده است ) . شايد هم نظير يك چنين پيشآمدهايى سبب بوده كه به سرزمينهاى خاصى اسامى ويژهاى اختصاص يافته است : چنانچه به موجب اطلاعى كه در دست است اغلب اهالى گرگان : ابو صادق يا ابو الرّبيع يا ابو النّعيم ، طبرستانىها : ابو حميد « 4 » ، قمىها : ابو جعفر ( البته به مناسبت نام امامى از ائمهء شيعيان ) و اصفهانىها : ابو مسلم و قزوينىها : ابو الحسين « 5 » ناميده مىشدند . خطاب به كنيه فقط ويژهء افراد همرتبه - نيز ما بين امرا و اشراف « 6 » - بوده است ؛ ولى چون موالى به عنوان افرادى كه حقوق اجتماعى و فردى آنان كمتر از عربها بوده به شمار مىآمدند ، در ابتدا اجازهء شركت در اين امتياز را نداشتهاند « 7 » . - در مقابل آنچه در بالا در مورد قبول اسامى عربى از طرف ايرانيان گفته شد ، عربها نيز حق زادگاه خود را بدين ترتيب ادا مىكردند كه برعكس ، نامهاى بومى و محلى بر خود مىنهادند : مثلا پسر فرماندار معروف ، سلم كه
هامش
( 1 ) - حتى در سال 635 ( برابر 14 هجرى ) : طبرى رديف 1 ، ص 2260 ، 2264 .
( 2 ) - حدود سال 710 ( برابر 91 هجرى ) در بخارا : نرشخى ( تاريخ بخارا ) ، ص 8 ؛ - مسنترين سامانى در حدود سال 780 ( برابر 163 هجرى ) : نرشخى ( تاريخ بخارا ) ، ص 57 .
( 3 ) - طبرى رديف 2 ، ص 489 .
( 4 ) - مقدسى ( احسن التقاسيم ) ، ص 368 ( 985 برابر 375 هجرى ) .
( 5 ) - مرجع سابق ، ص 398 ( 985 برابر 375 هجرى ) . - نيز رجوع كنيد به :Fuck 112 .( 6 ) - ابن مسكويه ( تجارب الامم ) ، ج 2 ، ص 5 ( 940 / 941 برابر 329 هجرى ) - ؛ سال 888 ( برابر 275 ) نيز امير مغلوب سمرقند ، نصر ، در مقابل برادر فاتح و غالب خود اسماعيل : نرشخى ( تاريخ بخارا ) ، 83 .
( 7 ) -