كنند .
جمعيتهاى مذهبى يهوديان به تمام سرزمين ايران تقسيم شدند و مراكز مخصوصا پرجمعيت آنان در قرن دهم ( چهارم هجرى ) فارس « 1 » ، خوزستان « 2 » ، كوهستان « 3 » و خراسان « 4 » بوده است . از بين تمام شهرها مخصوصا اهواز « 5 » ( مركز مهم جمعيت بازرگانان رادانيان ) « 6 » و نيز شوشتر « 7 » بزرگترين مهاجرنشين يهوديان محسوب مىشد . در اغلب موارد - همانطورى كه در شرق معمول است - يهوديان در هر شهرى محلهاى ويژهء به خود كه يهوديه ( نيز جهوديّه ) « 8 » ناميده مىشد ،
هامش
( 1 ) - تعدادى « كمتر از زردشتيان و مسيحيان » : اصطخرى ، ص 139 ؛ - ابن حوقل ( كتاب المسالك ، چاپ لايپزيك 9 / 1938 ) ، ص 292 ؛ - مقدسى ( احسن التقاسيم ) ، ص 439 ؛ - و نيز :
( شيراز )Benj . I 82؛ - براى اطلاعات كلى رجوع شود به : حبيب لوى ، تاريخ يهود ايران ، 2 جلد ، تهران 1956 / 1960 . و نيز :Walter Joseph Fischel : Israel in Iran , New York 1949 ( Louis Finkelstein : The fews . . . , Kap . 19 ) .( 2 ) - مقدسى ( احسن التقاسيم ) ، ص 414 ؛ - و نيز :Benj . ( Hebr . ) I 73 f .( 3 ) - مقدسى ( احسن التقاسيم ) ، ص 394 ( تعداد آنان در اينجا بيشتر از مسيحيان بوده است ) .
( 4 ) - مقدسى ( احسن التقاسيم ) ، ص 323 . - اين مطلب بر من معلوم نيست كه آيا نوشتهء ذيل تا به زمان مورد بحث ما هم مىرسد ؟ :R . Patal : Historical traditions und mortuary customs of the Jews of Meshhed , . Jerusalem 1945 ( 27 S . ) .( 5 ) - ابن خردادبه ( كتاب المسالك و الممالك ، فهرست : 28 ) ، ص 153 ؛ - ابن مسكويه ( فهرست : 95 :Gibb M . S) ، صفحات 335 ، 349 .
( 6 ) - رادانيان ( شايد اهالى ناحيهء رنRhoneاز فرانسه بودهاند ( ؟ ) ) واسطهء تجارت از مغرب چين تا اروپا بودهاند ، رجوع كنيد به :Fischel 31 f .( و منابع مذكور در پاورقى 4 از ص 31 آن ) و نيز رجوع گردد به :Louis I . Rabinowitz : Jewish merchant adventurers a study of the Radanites , London 1948 .نيز با دو انتقاد سختى كه بر اين كتاب نوشته شده ، مقايسه گردد :Rud . Lowenthal in " Historia Judaica " XI / 2 ( Okt . 1949 ) , S . 163 - 165 , und W . Fischel in " Jew . Quart . Rev . " XLII ( 1952 ) , S . 321 / 5 .( 7 ) - ابن مسكويه ( تجارب الامم ) ، ص 257 ؛ - و نيز :Fischel 31 mit Anm . 4 ; 32 , Anm . 1 ; 68 - 78 .( 8 ) - حدود العالم ( فهرست : 36 ) ، ص 107 . - شجر ميمنه بنا بر عقيدهء ياقوت ( فهرست : 49 ، ج 3 ، ص 184 ) در اصل جهوذان نام داشته است .